اثربخشی برنامه تمرینی یکپارچگی حسی ـ حرکتی مبتنی بر رویکرد حس بازی بر تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف کودکان با اختلال یادگیری

قاسمیان مقدم, هانیه; محمدزاده, حسن

doi:10.22034/ceciranj.2024.470125.1890

اثربخشی برنامه تمرینی یکپارچگی حسی ـ حرکتی مبتنی بر رویکرد حس بازی بر تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف کودکان با اختلال یادگیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

هانیه قاسمیان مقدم ¹

حسن محمدزاده ²

¹ دانشجوی دکتری رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

² استاد گروه رفتار حرکتی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

10.22034/ceciranj.2024.470125.1890

چکیده

هدف از پژوهش حاضر تعیین تاثیر یک دوره برنامه تمرینی یکپارچگی حسی ـ حرکتی مبتنی بر رویکرد حس بازی بر تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف کودکان با اختلال یادگیری بود. این پژوهش به صورت نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل انجام گرفت؛ 36 نفر از کودکان دختر با اختلال یادگیری به عنوان گروه نمونه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه تمرین (دو گروه حسی ـ حرکتی با رویکردهای حس بازی و هدف‌مدار) و یک گروه کنترل قرار گرفتند. مؤلفه‌های تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف به ترتیب توسط آزمون‌های مینه سوتا و برونینکس اوزرتسکی سنجیده شدند. گروه‌های تمرین به صورت دو جلسه 60 دقیقه‌ای در هفته، در بازه زمانی 8 هفته در تمرین‌ها شرکت کردند و گروه کنترل فعالیت‌های عادی خود را انجام دادند. جهت تحلیل آماری از آزمون تحلیل واریانس مرکب استفاده شد. یافته‌ها نشان دادند برنامه تمرینی پژوهش حاضر موجب بهبود تجسم فضایی در گروه حس بازی نسبت به گروه‌های هدفمدار و کنترل و در مهارت‌های حرکتی ظریف موجب بهبود متغیرهای سرعت پاسخ و سرعت و چالاکی اندام فوقانی در گروه حس بازی نسبت به گروه کنترل و بهبود متغیر کنترل بینایی ـ حرکتی در گروه حس بازی نسبت به گروه‌های هدف‌مدار و کنترل شد (05/0>p). بنابراین برنامه تمرینی یکپارچگی حسی ـ حرکتی مبتنی بر رویکرد حس بازی می‌تواند به عنوان یک مداخله موجب بهبود تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف این گروه کودکان شود.

کلیدواژه‌ها

اختلال یادگیری

تجسم فضایی

حس بازی

مهارت‌های حرکتی ظریف

یکپارچگی حسی ـ حرکتی

موضوعات

توانبخشی و مداخلات درمانی برای کودکان و نوجوانان استثنایی

عنوان مقاله English

The Effect of Sensory-Motor Integration Exercising Program Based on the Game Sense Approach on Spatial Visualization and Fine Motor Skills of Children with Learning Disorder

نویسندگان English

Hanieh Ghasemian Moghadam ¹

Hasan Mohamadzadeh ²

¹ Ph.D. student, Department of Motor Behavior, Faculty of Sport Sciences, University of Urmia, Urmia, Iran.

² Professor, Department of Motor Behavior, Faculty of Sport Sciences, University of Urmia, Urmia, Iran.

چکیده English

The purpose of this research was to determine the effect of a sensory-motor integration exercising program based on the game sense approach on spatial visualization and fine motor skills of children with learning disorder. This research was semi-experimental with a pre-test-post-test design with a control group; 36 girls with learning disorder were selected as a sample and were randomly assigned to two exercising groups (two sensory-motor groups with game sense and goal-oriented approaches) and a control group. The components of spatial visualization and fine motor skills were measured by the Minnesota and Broninks-Osertsky tests, respectively. The exercise groups participated in the exercises in two sessions of 60 minutes per week, for a period of 8 weeks, and the control group did their normal activities. For statistical analysis, composite analysis of variance test was used. The findings showed that the exercising program of the present study improves spatial visualization in the game sense group compared to the goal-oriented and control groups, and in fine motor skills, it improves the variables of response speed and speed and agility of the upper limbs in the game sense group compared to the control group and The visual-motor control variable was improved in the game sense group compared to the goal-oriented and control groups (p<0.05). Therefore, the sensory-motor integration exercising program based on the game sense approach can improve the spatial visualization and fine motor skills of this group of children as an intervention.

کلیدواژه‌ها English

Fine Motor Skills

Game Sense

Learning Disorder

Sensory-Motor Integration

Spatial Visualization

استکی، م.، دهقان، ع.، کوجیدی، ا. م.، و میرزاخانی، ن. (1400). ارزیابی روان‌سنجی نمایه حسی کودک 2 (CSP2) در میان کودکان مبتلا به نارساخوانی. روان‌پزشکی و علوم رفتاری ایران، 15(4).

اسکندری، ب.، پوراعتماد، ح.، حبیبی عسگر‌آباد، م.، و مظاهری‌تهرانی، م. (1396). اثربخشی سبک‌های پردازش‌حسی مداخله‌ای بر افزایش خودکارآمدی والدین و ارتباط والدین با کودک در کودکان مبتلا‌به اختلال طیف اوتیستیک. تعلیم و تربیت استثنایی، 1(138)، 14-21.

برادران، ف.، صفوی همامی، س.، و فرامرزی، س. (1400). تاثیر بازی‌های حرکتی در مقابل بازی‌های رایانه‌ای بر کارکردهای اجرایی تحصیلی و مهارت حرکتی دانش‌آموزان با اختلال‌های یادگیری ریاضی. رشد و یادگیری حرکتی و ورزشی، 13(2)، 163-184.

ساداتی فیروزآبادی، س.، و عباسی، س. (1395). اثربخشی یکپارچگی حسی ـ حرکتی در بهبود مهارت‌های حرکتی دانش‌آموزان با ناتوانی‌های یادگیری. رفتار حرکتی، 8(26)، 105-118.

ش، ح.، حسینی، ف.، حاتمی، س.، و ملا‌رحیمی، ر. (1394). تاثیر برنامه حرکتی منتخب بر بهبود مهارت‌های حرکتی ظریف و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال‌های ریاضی. دومین کنفرانس ملی و اولین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در علوم انسانی، تهران، ایران.

صالحی، ح.، زارع زاده، م.، و سالک، ب. (1391). روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش‌نامه مشاهده حرکتی برای معلمان (PMOQ-T). روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 18(3).

صفوی، س.، فقیرپور، م.، و صالحی، س. (1392). تاثیر روش یکپارچگی حرکتی حسی در افزایش یادگیری در کودکان دارای ناتوانی یادگیری غیرکلامی. علوم فیزیکی و اجتماعی، 3(11)، 151-171.

عراقی، ن. م.، آذری، ز. ص.، اورنگی، ب. م.، باغبان، ع. ع.، محمودی، ا.، و شهریارپور، س. (1401 الف). مقایسه پردازش حسی و شایستگی حرکتی درک شده بین سه گروه از دانش‌آموزان با ناتوانی‌های ویژه یادگیری. مجله توانبخشی مدرن، 16 (3)، 280-289.

علیزاده، ل.، و محمدزاده، ح. (1400). تاثیر آموزش حس بازی بر تصمیم‌گیری، حمایت و اجرای مهارت‌های بسکتبال در دانش‌آموزان دختر. روان‌شناسی ورزشی، 1400(2)، 73-87.

فیروزجاه، م.ه. ن.، شیخ، م.، حمایت طلب، ر.، همایونی، ع.، و نظری، س. (1393). تاثیر فعالیت‌های بدنی منتخب بر توانایی ادراکی حرکتی کودکان پیش‌دبستانی با ناتوانی‌های یادگیری عصبی روان‌شناختی. آرشیو توانبخشی، 15(3)، 36-43.

قاسمیان مقدم، ه.، سهرابی، م.، و طاهری، ح. (1398). اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص. رشد و یادگیری حرکتی و ورزشی، 11(1)، 103-121.

قاسمیان مقدم، ه.، سهرابی، م.، و طاهری، ح. (1397). تاثیر تمرینات ادراکی ـ حرکتی پاریاد بر حافظه کاری کودکان با اختلال یادگیری خاص. سلامت روان کودک، 5(3)، 102-114.

قاسمیان مقدم، ه.، سهرابی، م.، و طاهری، ح. (1399). اثر تمرین‌های ادراکی ـ حرکتی منتخب بر تبحر حرکتی کودکان با اختلال یادگیری. رفتار حرکتی، 12(39)، 51-68.

قاسمیان مقدم، ه.، و سهرابی، م. (1403). اثر تمرینات پایه تکواندو بر کارکردهای اجرایی کودکان با اختلال یادگیری. پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی.

قاسمیان مقدم، ه.، و محمدزاده، ح. (1403). اثر تمرینات بدنی هدف مدار بر کارکردهای شناختی کودکان با اختلال یادگیری. رشد و یادگیری حرکتی و ورزشی، 16(3).

اثربخشی بازی‌های محلی با ترکیب بازی آموزشی برای فهمیدن و رویکردهای حس بازی بر مهارت‌های حرکتی دانش‌آموزان. رساله دکتری. دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه. شماره مجله و شماره صفحه؟؟؟؟

لطفی، گ.، صالحی، س.ک.، و کرمی، س. (1391). تاثیر تغییرپذیری تمرین بر عملکرد شناختی و حرکتی کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش فعالی. مجله رویش روان‌شناسی (RRJ)، 11(8)، 35-46.

میرزاخانی، ن.، و شهریارپور، س. (1400). اختلال پردازش حسی و تاثیر آن بر مهارت‌ها و رشد کودکان در اختلال‌های اوتیسم، اختلال نقص توجه و بیش فعالی و ناتوانی‌های یادگیری: مقاله مروری. مجله تحقیقات فیزیوتراپی بالینی، 6(1)، 26-e26e

یزدانی، س.، ارجمندنیا، ع.، نجاتی، و.، حسن زاده، س.، و فتح آبادی، ج. (1399). بررسی جامع هشت مؤلفه توانایی دیداری ـ فضایی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی. مطالعات ناتوانی، 199(10).

یزدانی، س.، سلوکی، س.، ارجمندنیا، ع. ع.، فتح آبادی، ج.، حسن زاده، س.، و نجاتی، و. (1400). توانایی فضایی در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری ریاضی (MLD) و تاثیر آن بر کارکردهای اجرایی. عصب روانشناسی رشد، 46(3)، 232-248.