توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

تدوین بسته آموزشی ادراکی-شناختی و بررسی اثربخشی آن بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان نارساخوان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران.
2 استادیار گروه روان شناسی تربیتی، واحد شهرکرد.دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد. ایران.
3 دانشیار گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران
چکیده
هدف پژوهش حاضر تدوین بسته‌ آموزشی بر اساس مولفه‌های ادراکی-شناختی و بررسی میزان اثربخشی آن بر متغیر خودکارآمدی ‌تحصیلی دانش‌آموزان نارساخوان بود. روش پژوهش کیفی تحلیل مضمون به شیوه آتراید-استرلینگ (2001) و روش پژوهش کمی نیمه‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود که بعد از دو ماه نیز پیگیری انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پایه دوم ابتدایی شهرستان سامان در سال تحصیلی 1403-1402 بود که 40 دانش‌آموز با استفاده از روش نمونه‌گیری در‌دسترس به عنوان گروه نمونه انتخاب شده و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گنجانده شدند. گروه آزمایش 18 جلسه در طول 8 هفته و  هر جلسه 50 دقیقه تحت آموزش بسته آموزشی ادراکی-شناختی به صورت انفرادی قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه خودکارآمدی تحصیلی پاتریک، هیکس و رایان (1997) و چک لیست نشانگان نارساخوانی بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماریspss23  مورد تجزیه‌ و ‌‌تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بسته آموزشی ادراکی-شناختی ویژه کودکان نارساخوان از نظر متخصصان دارای روایی محتوایی کافی است. هم‌چنین این بسته آموزشی بر خودکارآمدی ‌تحصیلی (0001/0>P؛ 28/0>Eta؛ 52/9>F) دانش‌آموزان نارساخوان تاثیر داشته ‌است. بر اساس یافته‌ها می‌توان چنین نتیجه گرفت که بسته آموزشی ادراکی-شناختی می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت بهبود خودکارآمدی ‌تحصیلی دانش‌آموزان نارساخوان مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Developing a Perceptual-Cognitive training package and examining its effectiveness on the Academic self-efficacy of Dyslexic students

نویسندگان English

آسیه شاهوردی شهرکی 1
Mohammad Ghasemi pirbaluti 2
Ahmad ghazanfari 3
1 Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Educational Psychology, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran.
3 Associate Professor of Psychology, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahrekord Branch, Islamic Azad University, Shahrekord, Iran
چکیده English

The purpose of this research was to develop an educational package based on cognitive-perceptual components and to investigate the effectiveness of the developed package on the variable of academic self-efficacy of dyslexic students. The qualitative research method was content analysis according to Atride-Stirling (2001) and the quantitative research method was a semi-experimental design with a pre-test-post-test design with a control group and a two-month follow-up period. The statistical population of the study was 2800 students of the second period of primary school in Saman city in the academic year 1402-1403. The sample in this study included 40 students of the second period of primary school who were selected by convenience sampling method and randomly assigned to the experimental and control groups. The students in the experimental group received the cognitive-perceptual educational package individually over 8 weeks in 18 50-minute sessions. The questionnaire used in this research included the academic self-efficacy questionnaire of Patrick, Hicks and Ryan and the checklist of dyslexia symptoms. The data obtained from the research were analyzed by mixed variance analysis using SPSS 23 statistical software. The results showed that the perceptual-cognitive educational package for dyslexic children has sufficient content validity according to experts. Also, this educational package has an effect on academic self-efficacy (P>0.0001; Eta>0.28; F>9.52) of dyslexic students. Based on the findings, it can be concluded that the perceptual-cognitive training package can be used as an efficient method to improve the academic self-efficacy of dyslexic students.

کلیدواژه‌ها English

Perceptual-Cognitive Package
Academic Self-Efficacy
Dyslexia
ابدالی، ا؛ گل محمدیان، م؛ و رشیدی، ع. (1397). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب امتحان و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه. مجله علمی - پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار. 25(4)، 573-580.
داداشزاده‌کله سر، ر؛. نریمانی، م؛ و رضایی راد، م. (1400). نقش تاب‌آوری، تنظیم هیجان و خودکارآمدی در پیش‌بینی فرسودگی تحصیلی دانش‌آموزان دختر در مدارس متوسطه دوم شهر اردبیل. روان‌شناسی مدرسه. 10(1)، 189-210.
کاپلان، ه و سادوک، و. (2022). خلاصه روانپزشکی (علوم رفتاری-روان‌پزشکی). ترجمه رضاعی، ف؛ هداوندخانی، ف؛ جمشیدیان قلعه‌شاهی، پ؛ اسفندزاد، ع. (1403). تهران: انتشارات ارجمند.
سیف نراقی، م؛ نادری، ع. (1399). نارسایی‌های ویژه در یادگیری و چگونگی تشخیص و روش‌های بازپروری. تهران: نشر ارسباران.
عابدی، ا؛ غیاثی، ن؛ سدرپوشان، ن؛ و سلطانی، ا.(1401). اثربخشی مداخله مبتنی بر نیازهای مشاوره‌ای بر بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان با اختلال نارساخوانی: یک مطالعه نیمه تجربی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. 2(۳)، ۲۸۱-۲۹۲.
عبدی‌جوکندان، س. (1399). اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر خودکارآمدی تحصیلی و سازش‌یافتگی دانش‌آموزان نارساخوان. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد، رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت.
عیار رضایی، ف؛ و سامری، م. (1398). تأثیر آموزش دقت بر توانایی خواندن دانش‌آموزان نارساخوان پسر پایه سوم ابتدایی. فصلنامه ناتوانی‌های یادگیری. 8(3)، 91-111.
فتحی، ا. (1401). اثربخشی آموزش دقت و توجه بر عملکرد خواندن و خودکارامدی تحصیلی دانش‌آموزان پسر با اختلال نارساخوانی پایه سوم ابتدایی شهر جوانرود. پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد، رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی، دانشگاه پیان نورواحد یاسوچ.
کامیابی، م؛ تیموری، س و مشهدی، ع (1395). اثربخشی آموزش حافظه کاری بر کاهش مشکل‌های خواندن و بهبود حافظه کاری دانش‌آموزان نارساخوان. مجله تعلیم و تربیت استثنائی.41(2)، 14-33.
نریمانی، م؛ صاحبقران فرد، م و گلدوست، ا (1402). مقایسه اثربخشی مدل مبتنی بر انگیزه پیشرفت و آموزش مهارت‌های اجتماعی بر خودکارآمدی تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی‌های یادگیری. ناتوانایی‌‌های یادگیری. 12(3)، 81-91.

  • تاریخ دریافت 24 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 12 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1403