توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

اثر‎‎بخشی برنامه آموزشی تنظیم هیجان بر ناگویی هیجانی دانش‎‎آموزان کم‎ شنوا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر ناگویی هیجانی دانش‎آموزان کم‎شنوا بود. روش پژوهش از نوع شبه‎آزمایشی با طرح پیش‎آزمون- پس‎آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری را کلیه دانش‎آموزان کم‎شنوای شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ شامل شدند. نمونه پژوهش شامل ۳۰ دانش‎آموز کم‎شنوای پایه چهارم تا ششم دبستان بود که به روش در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل (در هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزاری که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (TAS)  با خرده‌مقیاس‌های دشواری در توصیف احساسات، دشواری در شناسایی احساسات و تفکر عینی بود. گروه آزمایش، در ۸ جلسه آموزش برنامه تنظیم هیجان (هفته‌ای ۲ جلسه) شرکت کردند؛ در حالیکه گروه کنترل در این جلسات شرکت نکردند. داده‌های پژوهش با روش تحلیل کوواریانس تک متغیری و  چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش تنظیم هیجان بر ناگویی هیجانی (۰۰1/۰P=)، دشواری در توصیف احساسات (۰۰1/۰P=) و دشواری در شناسایی احساسات (017/۰P=) دانش‎آموزان کم‎شنوا تأثیر معناداری داشت. یافته‌های این پژوهش اطلاعات مفیدی را در ارتباط با آموزش تنظیم هیجان به این دانش‎آموزان فراهم می‌کند. بنابراین، روان‌شناسان و معلمان می‌توانند از آموزش تنظیم هیجان برای بهبود ناگویی هیجانی کودکان و نوجوانان کم‎شنوا استفاده کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Emotion Regulation Training Program on Alexithymia in Students with Hearing Loss

نویسندگان English

Mehrshid Danadel 1
Mohammad Ashori 2
1 M.A. Student of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

The present study investigated the effectiveness of emotion regulation training on the alexithymia of students with hearing loss. The research method was quasi-experimental, with a pre-test and post-test design with a control group. The statistical population included all primary school students with hearing loss in Isfahan City in the 2022-2023 academic year. The research sample included 30 fourth- to sixth-grade students with hearing loss who were randomly selected and placed in the experimental and control groups (15 people in each group). The tool used in this study was the Toronto Alexithymia Questionnaire (TAS), and its subscales are difficulty in describing feelings, difficulty in identifying feelings, and objective thinking. Univariate and multivariate covariance analyses in SPSS-26 software analyzed the research data. The experimental group attended eight emotion regulation training sessions (2 sessions a week), while the control group did not attend these meetings. The results showed that emotion regulation training significantly affected alexithymia (p = 0/001) and subscales of difficulty in describing emotions (p = 0/001) and difficulty in identifying feelings (p = 0/017) in students with hearing loss. This research provides valuable information regarding emotion regulation training for these students. Therefore, psychologists and teachers can use emotion regulation training to improve alexithymia in children and adolescents with hearing loss.

کلیدواژه‌ها English

alexithymia
emotion regulation
hearing loss
students
احمدی، ش.، و بلقان‌آبادی، م. (1398). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر ناگویی هیجانی نوجوانان دختر. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 17(3)، 359-366.
ایران‌نژاد، س. (1400). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر مبنای مدل گراس بر عملکرد تحصیلی و حل مسئله در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اول. فصلنامه ایده‌های نوین روانشناسی، 8(12)، 1-8.
بشارت، م. ع. (1392). مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو: پرسشنامه، روش اجرا و نمره‌گذاری (نسخه فارسی). روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 10(37)، 90-92.
حسنی، ب.، و طاهر، م. (1399). بررسی تأثیر آموزش تنظیم هیجان بر حل مسئله اجتماعی، دانش هیجانی و تنظیم هیجانی کودکان پیش‌دبستانی. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 63(2)، 2483-2489.
جراره، ج.، رحیمیان بوگر، ا.، و حسینی، ف. (1391). نقش آلکسی‌تایمیا و عوامل جمعیت‌شناختی در پیش‌بینی عملکرد خانواده و موفقیت تحصیلی فرزندان زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره و روان‌درمانی. فصلنامه علمی-پژوهشی خانواده و پژوهش، 9(3)، 7-22.
جوادیان، س. ر.، خالقی، ل.، و فتحی، م. (1397). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر عاطفه منفی و تاب‌آوری مادران دارای فرزند معلول. نشریه روان‌پرستاری، 6(5)، 25-33.
رضایی، م.، جعفری، غ. ر.، آقایی، ح.، و کریمی، م. (1395). اثربخشی آموزش تکنیک‌های تنظیم هیجان بر ناگویی خلقی در سربازان. دستاوردهای روانشناسی بالینی، 2(3)، 99-114.
عاشوری، محمد. (1400). روانشناسی، آموزش و توانبخشی افراد با آسیب شنوایی. اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان.
عاشوری، م.، و رشیدی، ا. (1398). اثربخشی آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر انعطاف‌پذیری شناختی. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی، 10(2)، 250-259.
قوامی، م.، کاظمیان مقدم، ک.، غلامزاده جفره، م.، و شهبازی، م. (1402). مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و آموزش تنظیم هیجان بر انعطاف‌پذیری شناختی و احساس تنهایی در افراد وابسته به مواد. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 17(67)، 153-180.
لشکری، آ.، دهقانی، م.، صادقی فیروزآبادی، و.، حیدری، م.، و خطیبی، ع. (1400). مدل‌سازی معادله ساختاری اختلال شخصیت مرزی و ناگویی هیجانی: نقش واسطه‌ای افسردگی و اضطراب. فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی، 16(64)، 1-17.
متین، ح.، اخوان غلامی، م.، و احمدی، ص. (1397). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر تعامل والد-کودک مادران دارای فرزند با ناتوانی یادگیری. فصلنامه علمی ناتوانی‌های یادگیری، 18(28)، 70-89
A. (2021). Gender specific estimates of sleep problems during the COVID-19 pandemic: Systematic review and meta-analysis. Journal of Sleep Research, 31(1), e13432.
Ashori, M., & Shamsi, A. (2023). The effect of Adlerian play therapy on the alexithymia and social isolation of deaf students. International Journal of Play Therapy, 32(1), 10-21.
Blose, B. A., & Schenkel, L. S. (2022). Theory of mind and alexithymia in deaf and hard-of-hearing young adults. Journal of Deaf Studies and Deaf Education, 27(2), 179-192.
Bordalo, F., & Carvalho, I. P. (2022). The role of alexithymia as a risk factor for self-harm among adolescents in depression – A systematic review. Journal of Affective Disorders, 297(1), 130-144.
Celikel, F. C., Kose, S., Erkorkmaz, U., Sayar, K., Cumurcu, B. E., & Cloninger, C. R. (2010). Alexithymia and temperament and character model of personality in patients with major depressive disorder. Comprehensive Psychiatry, 51(1), 64-70.
Díaz, R., & Prinz, J. (2023). The role of emotional awareness in evaluative judgment: Evidence from alexithymia. Scientific Reports, 13(1), 1-8.
Dincer, B., & Inangil, D. (2021). The effect of affective learning on alexithymia, empathy, and attitude toward disabled persons in nursing students: A randomized controlled study. Perspectives in Psychiatric Care, 58(2), 813–821.
Favieri, F., Marini, A., & Casagrande, M. (2021). Emotional regulation and overeating behaviors in children and adolescents: A systematic review. Behavioral Sciences, 11(1), 11-23.
Fresán, A., González-Castro, T. B., Pool-García, S., Tovilla-Zárate, C. A., Castellanos-Narvaéz, E., de la Cruz, J. P. S., Juárez-Rojop, I. E., López-Narváez, M. L., & Lopez, A. M. (2021). Evaluation of alexithymia in individuals with chronic pain in a Mexican population. The International Journal of Psychiatry in Medicine, 56(3), 177-188.
Gross, J. J. (2013). Emotion regulation: Taking stock and moving forward. Emotion, 13(3), 359-365.
Gross, J. J. (Ed.). (2013). Handbook of emotion regulation. The Guilford Press.
Hallahan, D. P., Pullen, P. C., & Kauffman, J. M. (2023). Exceptional learners: An introduction to special education (15th ed.). Pearson Education, Inc.
Hobson, H., Brewer, R., Catmur, C., & Bird, G. (2019). The role of language in alexithymia: Moving towards a multiroute model of alexithymia. Emotion Review, 11(3), 247–261.
Holzinger, D., Hofer, J., Dall, M., & Fellinger, J. (2022). Multidimensional family-centred early intervention in children with hearing loss: A conceptual model. Journal of Clinical Medicine, 11(6), 1548.
LeBlanc, S., Uzun, B., Pourseied, K., & Mohiyeddini, C. (2016). Effect of an emotion regulation training program on mental well-being. International Journal of Group Psychotherapy, 67(1), 108-123.
Mahler, K., Hample, K., Jones, C., Sensenig, J., Thomasco, P. H., & Hilton, C. (2022). Impact of an interoception-based program on emotion regulation in autistic children. Occupational Therapy International, 20(2), 1-7.
McDaid, D., Park, A., & Chadha, S. H. (2021). Estimating the global costs of hearing loss. International Journal of Audiology, 60(3), 162-170.
Njardvik, U., Smaradottir, H., & Öst, L. G. (2022). The effects of emotion regulation treatment on disruptive behavior problems in children: A randomized controlled trial. Research on Child and Adolescent Psychopathology, 50(7), 895-905.
Putica, A., O'Donnell, M. L., Felmingham, K. L., & Van Dam, N. T. (2023). Emotion response disconcordance among trauma-exposed adults: The impact of alexithymia. Psychological Medicine, 53(12), 5442–5448.
 

  • تاریخ دریافت 06 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 13 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 03 شهریور 1402