اثربخشی آموزش برنامۀ فرزندپروری مثبت بر ارتباط والدین باکودک آهسته گام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیارگروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد ممتازگروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/ceciranj.2018.82265

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش برنامۀ فرزندپروری مثبت بر ارتباط والدین با کودک آهسته گام خویش بود.پژوهش حاضر، یک مطالعۀ شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل است. جامعۀ آماری این پژوهش، شامل کلیۀ والدین دانش‌آموزان آهسته گام مشغول به تحصیل در مقطع ابتدایی در سال1394-1393 شهر سمنان بود و نمونۀ این پژوهش، 30 زوج از والدین دانش‌آموزان آهسته گام بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس از مدارس شهر سمنان انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایشی در 8 جلسۀ آموزشی برنامه فرزندپروری مثبت (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 90 دقیقه) شرکت کردند؛ در حالی که به گروه کنترل هیچ آموزشی ارائه نشد. ابزار استفاده در این پژوهش پرسشنامۀ جمعیت‌شناختی و مقیاس رابطۀ والد–کودک پیانتا (1994) بود. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیری با به‌کارگیری نرم‌افزار  SPSS(نسخه 22) تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها حاکی از تفاوت معنادار نمرات پیش‌آزمون و پس‌آزمون(05/0 (p<‌بود. می‌توان نتیجه گرفت برنامۀ فرزند پروری مثبت باعث بهبود روابط والدین و فرزند می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of positive parenting program training on relationship between parents and their slow-paced child

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Taheri 1
  • Ali akbar Arjmandnia 2
  • Gholam Ali Afrrooz 3
1 M.A. in Psychilogy and Education of Exceptional Children, Faculty of Psycology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Associate Professer, Faculty of Psycology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Distinguished Professor, Faculty of Psycology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Aim. The study is aimed at investigating the effectiveness of positive parenting program training on the relationship between parents and their slow-paced child. Method. The present study is a quasi-experimental research with pretest-posttest design and control group. The statistical population included all parents of slow-paced students who were studying in elementary school in Semnan city in 2014-2015 academic year and the study sample included 30 couples who were parents of slow-paced students selected by available sampling method from Semnan schools and were randomly placed into two experiment & control groups. The experiment group participated in 8 training sessions of positive parenting program (one 90-minutes session a week), while no training was provided to the control group. The tools used in this study were a demographic questionnaire and Pianta’s Parent-Child Relationship Scale (1994). Data were analyzed by Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA) using SPSS22. Results. Findings indicated a significant difference between pre-test and post-test scores in experiment group (p<0.05). Conclusion: It can be concluded that positive parenting program improves the relationships between the parents and slow-paced child.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Parent-child interaction
  • Positive Parenting Program
  • slow-paced child
افروز، غلامعلی(1388). مقدمه‌ای بر روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی. چاپ بیست و ششم. تهران: دانشگاه تهران.

آبکنار، سمیه.، عاشوری، محمد و افروز، غلامعلی(1392). اثربخشی آموزش رفتارهای اجتماعی بر بهبود مهارت های اجتماعی نوجوانان کم توان ذهنی. فصلنامه توانبخشی. 14(3): 31-40 .

ابارشی، زهره.، طهماسیان، کارینه.، مظاهری، محمد‌علی و پناغی، لیلی(1388). تأثیر آموزش برنامۀارتقای روانی اجتماعی کودک از طریق بهبود تعامل مادر کودک بر خود اثرمندی والدگری و رابطه مادر و کودک زیر سه سال. فصلنامه پژوهش در سلامت روان‌شناختی. 3(3):50-52

اصلانی، خالد.، وارسته، مرضیه و امان‌الهی، عباس(1395). اثربخشی آموزش برنامه والدگری مثبت بر کیّفیت تعامل والد-کودک. فرهنگ مشاوره و روان درمانی،7(28):183-201.

به پژوه، احمد (1391). خانواده و کودکان با نیازهایویژه. تهران: آوای نور.

بهرام آبادی، مهدی.، زهراکار، کیانوش.، بروجردی، هانیه و محمدی فر، محمد‌علی(1392). اثربخشی برنامۀ بهبود اثربخشی ارتباط بر کیّفیت رابطه والد-فرزندی در نوجوانان دختر خانواده‌های تک والدینی مادر سرپرست، مجله روان‌شناسی بالینی. 5(2):14-16.

تجریشی، معصومه و عاشوری، محمد و افروز، غلامعلی و ارجمندنیا، علی‌اکبر و غباری بناب، باقر(1394). اثربخشی آموزش برنامۀ والدگری مثبت بر تعامل والد با کودک آهسته گام، فصلنامه توانبخشی، 2(16):131-129.

عابدی شاپورآبادی، ثریا و پور محمد رضایی تجریشی، معصومه و محمد‌خانی، پروانه و فرضی، مرجان(1391). اثربخشی برنامۀ گروهی والدگری مثبت بر رابطه مادر- کودک در کودکان با اختلال بیش فعالی/ نارسایی توجه. روان‌شناسی بالینی،4(3):73-62.

علی‌اکبری دهکردی، مهناز.، کاکو جویباری، علی اصغر.، محتشمی، طیبه و یکه‌پور، نرگس (1393). اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت بر تنیدگی والدینی در مادران با آسیب دیده شنوایی، فصلنامه شنوایی سنجی، 6(23): 73-63.

عاشوری، محمد.، افروز، غلامعلی.، ارجمندنیا، علی‌اکبر.، پورمحمدرضایی تجریشی، معصومه و غباری بناب، باقر(1394). اثربخشی برنامۀ والدگری مثبت بر خودکارآمدی والدینی و تعامل مادر-کودک دارای کم‌توانی ذهنی. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 5(33): 489-500.

قاسم‌زاده، سوگند (1393). طراحی برنامۀ بهبودبخشی روابط درون خانوادگی و ارزیابی اثربخشی آن بر رضامندی زوجیت، مهارت‌های فرزندپروری والدین و نشانه‌های بالینی اختلال رفتاری فرزندان. رساله جهت اخذ دکترای روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران.

کاکابرایی، کیوان (1395). تأثیر آموزش حل مسأله خانواده‌محور بر ارتباط والد- کودک دانش‌آموزان دوره ابتدایی. فصلنامه فرهنگ مشاوره، 7(26): 1-150.

محمد خان کرمانشاهی، سیما و ونکی، زهره و احمدی، فضل‌الله و آزاد فلاح، پرویز و کاظم نژاد، انوشیروان(1385). تجربیات مادران از داشتن کودک عقب مانده ذهنی. مجله توانبخشی،21(3): 26-33.

ناظمیان، عباس و شمس، زهرا(1395). بررسی اثربخشی آموزش گروهی والدین مبتنی بر فرزندپروری مثبت با توجه به فرهنگ ایرانی بر پیشرفت تحصیلی و ارتباط مادر- کودک. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 59(2): 124-131.