تأثیر آموزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبت‌نگر بر سخت‌رویی و تعادل عاطفۀ مادران کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی– نقص‌توجه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.

2 استادیار گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه خاتم، تهران، ایران

3 استاد گروه مشاوره، دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

10.22034/ceciranj.2018.82138

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر آموزش روان‌شناسی مثبت‌نگر بر سخت‌رویی و تعادل عاطفۀ مادران کــودکـان مبتـلا بـه اختـلال کاستی توجه – بیش‌فعالی انـجـام شد. روش پـژوهـش، از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری پژوهش، شامل کلیۀ مادران کودکان دارای اختلال کاستی توجه - بیش فعالی بود که در سال 97-1396 برای درمان فرزند خود به مرکز جامع اعصـاب و روان آتیـه در تهران مراجعه کرده بودند. تعـداد 28 نفر از مادران به‌عنوان نمونۀ پژوهش از طریق نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (13) و گروه کنترل (15) جایگزین شدند. گروه آزمایشی در 10 جلسۀ آموزش (هفته‌ای 1 جلسه؛ هر جلسه 120 دقیقه‌) شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل در این جلسات شرکت نکرد. برای گردآوری اطلاعـات از پرسشنـامه‌های سخت‌رویی کوباسا (1979) و عواطف پاناس (1988) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره با به‌کارگیری نرم افزار spss25 تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر مفاهیم روان‌شناسی مثبت‌نگر به افزایش معنادار در میزان سخت‌رویی و مؤلّفه‌های آن‌(به غیر از چالش، (05/0<p)، عواطف مثبت و کاهش عواطف منفی در مادران کودکان مبتلا به اختلال کاستی توجه – بیش‌فعالی منجر شده است(05/0 >p). با توجه به یافته‌های پژوهش، استفاده از برنامـۀ آمـوزش مبتنی بر روان‌شناسی مثبـت‌نگر در جهت ارتـقاء سخت‌رویی و افزایش هیـجان مثبت مـادران کودکـان دارای اختلال کاستی توجه – بیش‌فعالی باهدف ایمن‌سازی روانی آن‌ها پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of positive psychology-based training on hardiness and emotional balance in mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Alavi Harati 1
  • Mandana Niknam 2
  • Simin Hosseinan 3
1 M.A., Department of Counseling, Khatam University, Tehran, Iran
2 Corresponding Author: Assistant professor, Department of Psychology and Education, Faculty of Human Science, Khatam University, Tehran, Iran
3 Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Aim. The aim of this study was to investigate the effect of positivist psychological education on the hardiness and emotional balance in mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD). Methods. The research method was quasi-experimental with pretest-posttest design with control group. The statistical population of the study consisted of all mothers of children with ADHD who were referred to the Atiyeh’s Comprehensive Psychiatric Center in Tehran during the years 2017-2018 for the treatment of their children. 28 mothers were selected using convenience sampling and randomly assigned to either experiment (13) or control (15) groups. The experiment group participated in 10 sessions (once a week, 120 minutes each session), while the control group did not participate in these sessions. To collect information, the Kobasa Hardship Questionnaire (1979) and PANAS Affections (1988) were used. Data were analyzed using one-variable and multivariate covariance analysis using SPSS25 software. Results. The results of this study showed that education based on positive psychological concepts led to a significant increase in the degree of hardiness and its components (except the challenge, (P>0. 05)), positive emotions and negative emotional loss in mothers of children with ADHD (P<0.05). Conclusion. According to the findings, the use of a positive-psychological education program to promote hardiness and increase the positive excitement of mothers of children with ADHD with the goal of their psychological immunization is suggested.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Positive psychology
  • hardiness
  • affect balance
  • attention deficit-hyperactivity disorder