طراحی و تهیّۀ برنامۀ آموزش حلّ‌مسألۀ بین‌فردی با رویکرد خلّاقانه و بررسی اثربخشی آن بر بهبود مهارت حل‌مسأله دانش‌آموزان سرآمد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران.

2 استاد ممتاز گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران

4 استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه تهران

چکیده

تقویت مهارت حلّ مسألۀ بین فردی در دانش‌آموزان سرآمد می‌تواند به آن‌ها در مواجهه با مشکلات زندگی یاری دهد. با توجه به اهمیت مهارت حلّ مسأله برای دانش‌آموزان سرآمد به طراحی برنامۀ آموزش حلّ مسألۀ بین فردی با رویکرد خلّاقانه و ارزیابی اثربخشی آن بر بهبود مهارت حلّ مسأله در دختران سرآمد دورۀ ابتدایی پرداخته‌شد. به این منظور، با استفاده از آزمون ماتریس‌های پیش‌روندۀ هوش ریون (1938) و آزمون هوش استنفورد-بینه تهران (افروز و هومن، 1375)، 42 دانش‌آموز شاغل به تحصیل در دورۀ ابتدایی که دارای هوش‌بهر بالاتر از 120 تشخیص داده شدند، به صورت در دسترس انتخاب و به‌طور تصادفی به گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایشی طی 15 جلسه، هر جلسه 45 تا 60 دقیقه، در برنامۀ آموزش حلّ مسألۀ خلّاق بین فردی محقق‌ساخته شرکت کردند و گروه گواه هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. به منظور ارزیابی مهارت حلّ مسأله، مقیاس راه‌حل‌های جایگزین (شور و اسپیوک، 1985) مورد استفاده قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس و تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر نشان داد که بین میانگین نمرات گروه آزمایشی و گواه در مهارت حلّ مسأله تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p). در پایان استفاده از برنامۀ آموزش حلّ مسألۀ خلّاق بین فردی و اهمیت توجه به مهارت حلّ مسأله مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a Creative Interpersonal Problem Solving Training Program and Evaluating its Effectiveness on Interpersonal Problem Solving Skills of Gifted Elementary Students

نویسندگان [English]

  • Leyla kashani vahid 1
  • Gholam ali Afroz 2
  • Mohsen Shokohi yekta 3
  • Kamal Kharazi 4
چکیده [English]

Improving interpersonal problem solving skills of gifted students would facilitate their confrontation with everyday conflict situations. Due to the necessity of these skills in the lives of the gifted students, a creative interpersonal problem solving training program was developed, and its effectiveness on problem solving skills of the elementary gifted students was evaluated. The design of the study was semi-experimental with pretest-posttest and control group. Among 5 different 4th grade classes in an all-girl school in north Tehran, two were randomly selected and assigned as experimental and control groups. The students in these two classes were screened by the Raven Progressive Matrix of Intelligence (1938) and the verbal section of Tehran Stanford-Binet test of intelligence (Afrooz & Hooman,1996). The experiment group participated in the interpersonal creative problem solving program, and the control group did not receive any treatment. Alternative Solution Scale (Shure & Spivak, 1985) was used to measure their problem solving capabilities. Data was analyzed using analysis of covariance and repeated measures analysis of the variance. Findings showed significant differences (p<0/05) between experimental and control groups in their problem solving skills.At the end, applying creative interpersonal problem solving program for improving interpersonal problem solving skills in elementary gifted girls was discussed. Discussions as well as suggestions for future research are presented.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Problem solving skills
  • Creative interpersonal problem solving program
  • gifted students