طراحی سامانه هوشمند حمایتگر تصمیم بالینی جهت تشخیص کودکان پیش دبستانی مستعد نارساخوانی یا دیسلکسیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای روانشناسی کودکان استثنایی، محقق فوق دکترا، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد ممتاز، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تدوین و پیاده‌سازی سامانۀ هوشمند حمایتگر تصمیم جهت شناسایی کودکان پیش‌دبستانی مستعد نارساخوانی، بواسطۀ برنامۀ رایانه‌ای عصبی-شناختی طراحی شده توسط دلاوریان و همکاران بود.
روش: از نظر هدف از نوع مطالعات تحقیق و توسعه‌ای و از نظر شیوۀ جمع‌آوری داده‌، توصیفی، پیمایشی از نوع ارزیابی و تشخیص می‌باشد. برنامۀ رایانه‌ای عصبی-شناختی برنامه‌ای می‌باشد که با تاکید بر آسیب‌های عصبی‌‌-شناختی ناشی از نقص در مدارهای نورونی و شبکۀ عصبی در افراد مبتلا و با لحاظ کردن مولفه‌های کارکردهای اجرایی و نظریۀ پردازش اطلاعات طراحی گشته و کارایی آن اثبات شده است. این برنامه توسط کودکان پیش دبستانی که با روش خوشه‌ای تصادفی انتخاب شده بودند اجرا گردید. سپس، این داده‌ها در طراحی سامانۀ حمایتگر تصمیم بالینی استفاده شد. شبکۀ عصبی مصنوعی چند لایۀ پرسپترون بکار رفت.
 یافته ها: دقت سامانۀ طراحی شده 94.40‌% و حساسیت و اختصاصی بودن شبکه در تشخیص کودکان پیش‌دبستانی مستعد نارساخوانی به ترتیب، 90.27% و 95.28‌% حاصل گردید.
نتیجه گیری: با توجه به اعتبار و روایی بالای برنامۀ عصبی‌-شناختی و دقت و حساسیت بالای سامانۀ حمایتگر تصمیمِ طراحی شده، می‌توان با اطمینان بالا، از این سامانۀ هوشمند جهت تشخیص زودهنگام کودکان مستعد نارساخوانی، پیش از ورود به دبستان، استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing an intelligent clinical decision support system to diagnose preschoolers at risk for dyslexia or reading disorder

نویسندگان [English]

  • Mona Delavariyan 1
  • G.ali Afroz 2
چکیده [English]

Aim: The aim of this research was to develop and implementation of an intelligent decision support system, through computerized neuro-cognitive program which was designed by Delavarian et al. in order to identify preschoolers at risk for dyslexia.
Method: This research is a type of “research and development”, in terms of its goal, and it is a kind of descriptive research, assessment and diagnostic, in terms of its data collection method. The computerized neuro-cognitive program is a program which focuses on dyslexics’ neuro-cognitive impairments due to some neural networks and circuits’ dysfunctions and alterations, and the components of information processing theory and executive functions and the efficacy of this program was proven. The program was executed with preschoolers who were selected with cluster random sampling method. Then, these data were applied in designing a decision support system.
Results: the average accuracy of the designed multilayer perceptron neural network, was reached to 94.40% and the network’s sensitivity and specificity in diagnosis of preschoolers at risk for dyslexia obtained 90.27 and 95.28%, respectively.
Conclusion: According to the high validity and reliability of the neuro-cognitive program and the high accuracy and sensitivity of the designed decision support system, the mentioned system could be used in early diagnosis of at risk preschoolers, before entering to elementary school.