توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

مطالعه تحلیلی اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت تریپل- پی بر مهارت‌های روان‌شناختی مادران دارای کودکان با اختلالات روان‌شناختی: مطالعه مروری نظام‌مند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دکترای تخصصی روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استاد، گروه روان‌شناسی، مرکز حمایت از والدین و خانواده، دانشکده روانشناسی، دانشگاه کوئینزلند، بریزبن، QLD، استرالیا
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی مطالعه تحلیلی اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر مهارت­های روان­شناختی مادران دارای کودکان با اختلالات روانشناختی انجام شد. روش پژوهش حاضر، از نوع نظام­مند بود. بدین منظور کلیدواژه­های مربوطه در پایگاه داده­های معتبر داخلی پرتال علوم انسانی، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پایگاه مجلات تخصصی نورمگز، بانک اطلاعات نشریات کشور، گوگل اسکلار جستجو شد و از میان 35 مقاله موجود در ارتباط با کلیدواژه­های وارد شده در پایگاه­های مختلف، 10 مقاله کاملاً مرتبط وارد پژوهش شدند. یافته­ها تأییدکننده آن هستند که بیشترین پژوهش­های مربوط از نوع آزمایشی در طی سال­های 1386 تا 1403 به شیوه گروهی انجام شده است و بیشترین ابزارهای مورد استفاده، مقیاس رابطه والد- کودک بود؛ بیشترین متغیر روان­شناختی مورد بررسی، متغیر رابطه والد- کودک بود؛ نحوه ارائه آموزش فرزندپروری مثبت در تمامی پژوهش­ها به شیوه گروهی و در شهر تهران انجام شده؛ تعداد جلسات در بیشترین پژوهش­ها، 8 جلسه به مدت 2 ساعت و انواعی از برنامه­های درمانی فرزندپروری مثبت بود. بر اساس پژوهش انجام شده نتیجه می­گیریم که برنامه فرزند پروری مثبت چهار هدف مشخص افزایش دانش و مهارت، آموزش مهارت حل مسئله، گسترش تفریح ​​و ایمنی و افزایش کارایی رفتاری، هوشی، زبانی، عاطفی و اجتماعی را دنبال می­کند که نقش و اهمیت بسزایی در تربیت فرزندان دارد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A analytical study of The Effectiveness of Positive Parenting Program (Triple-P) on Psychological Skills of Mothers of Children with Psychological Disorders: A Systematic Review

نویسندگان English

Ali akbar Arjmandnia 1
shirin mojaver 2
Matthew R Sanders 3
Alina Morawska 3
1 Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD in Psychology and Exceptional Children Education, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3 3. Professor, School of Psychology, Parenting and Family Support Centre, School of Psychology, The University of Queensland, Brisbane, QLD, Australia
چکیده English

The present study was conducted with the aim of investigating the analytical study of the effectiveness of positive parenting training on the psychological skills of mothers of children with psychological disorders. The present research method was systematic. For this purpose, relevant keywords were searched in the authoritative internal databases of the Humanities Portal, the Scientific Information Center of the Academic Jihad, the Normags Specialized Journals Database, the National Journals Database, and Google Scholar, and out of 35 articles available in relation to the keywords entered in different databases, 10 completely relevant articles were included in the research. The findings confirm that most of the relevant research in 2022 and 2025 was conducted experimentally and in groups and the most commonly used instruments were the Parent-Child Relationship Scale; the most frequently studied psychological variable was the Parent-Child Relationship variable; The method of providing positive parenting education in all studies was conducted in a group setting and in Tehran.; the number of sessions in most studies was 8 sessions for 2 hours and various types of positive parenting treatment programs. Based on the research conducted, we conclude that the positive parenting program pursues four specific goals: increasing knowledge and skills, teaching problem-solving skills, expanding fun and safety, and increasing behavioral, intelligence, linguistic, emotional, and social efficiency, which has a significant role and importance in raising children.

کلیدواژه‌ها English

Triple- P
Positive Parenting Program
Psychological Skills
Parents of Children with Psychological Disorders
ارجمندنیا، ع.، عاشوری، م.، و جلیل آبکنار، س. س. (1396). نگاهی جامع بر برنامه فرزندپروری مثبت: اصول، اهداف، سطوح و محتوا. رویش روانشناسی، 2 (19)، 35-52.
ترک لادانی، س.، و آقابابایی، س. (1401). اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر تعامل والد - کودک و مشکلات رفتاری کودکان با مشکلات برون‌نمود. فصلنامه کودکان استثنایی، ۲۲ (۳)، ۱۲۳-۱۳۲
جعفر طباطبائی، س. س.، رفیعی، م.، ایل بیگی، ه.، عطائی کچوئی، ع. س.، و پرتوی­فر، س. (1399). اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت بر رابطه والد-کودک و نشانه‌های اختلال در نوجوانان دارای اختلال سلوک. مجله دانشکده پزشکی، 63 (6)، 2100-2108.
حاج خدادادی، د.، اعتمادی، ع،، عابدی، م.ر.، و جزایری، ر.س. (1400). اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت بر والدگری مؤثر و کیفیت رابطه والد – فرزندی در مادران دارای نوجوان. مجله علوم روانشناختی، 1 (۹۸)، 185-198.
حاجی بابایی راوندی، ع.، تجلی، پ.، قنبری پناه، ا.، و شهریاری احمدی، م. (1401). اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت‌ بر سلامت عمومی و سازگاری زناشویی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش­فعالی. فرهنگ مشاوره و و روان درمانی، 13 (51)، 207-230.
حافظ­نیا، م. (1400). درآمدی بر روش تحقیق در علوم انسانی (بازبینی کلی با اضافات). تهران: انتشارات سمت.
رجبی، غ.، و شیخی قهفرخی، ی. (1402). تأثیر برنامه‌ آموزش فرزندپروری مثبت بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان و افزایش کیفیّت زندگی خانوادگی والدین دارای کودکان مبتلا به اختلال طیف اتُیسم. فصلنامه مدل­ها و روش­های روان­شناختی، 14 (54)، 43-60.
رحیمی، م.، اکرمی، ن.، و قمرانی، ا. (1400). اثربخشی برنامه فرزندپروری مثبت بر خودکارآمدی و سبک والدگری مادران کودکان با اختلالات درونی‌سازی شده و برونی‌سازی شده. نشریه علمی روانشناسی بالینی و شخصیت،  19(1)، 93-107.
روشن بین، م.، پوراعتماد، ح.، و خوشابی، ک. (1386). تأثیر آموزش برنامه گروهی فرزندپروری مثبت بر استرس والدگری مادران کودکان 10-4 ساله مبتلا به اختلال بیش فعالی/ کمبود توجه. فصلنامه خانواده پژوهی، 3 (10)، 556-572.
طالعی، ع.، طهماسیان، ک.، و وفائی، ن. (1390). اثربخشی آموزش برنامه فرزندپروری مثبت بر خوداثرمندی والدینی مادران. فصلنامه خانواده پژوهی،  7(3).
علی اکبری دهکردی، م.، علیپور، ا.، اسماعیل­زاده کیابانی، م.، و محتشمی، ط. (1392). اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر تنیدگی مادران کودکان دارای اختلال بیش فعالی/ نقص توجه در شهر کرج. فصلنامه کودکان استثنایی، 13 (4)، 23-31.
مبینی کشه ، ف.، جدیدی، م.، و پورسید آقایی، ز. س. (1403). اثربخشی فرزندپروری مثبت­گرا بر تعامل والد- فرزندی و تکانشگری دانش آموزان با مشکلات رفتاری- هیجانی برونی­سازی شده. مجله پژوهش­های کاربردی، 1-19.

  • تاریخ دریافت 02 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 16 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 20 بهمن 1403