توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

اثربخشی بازی‌درمانی آدلری بر مشکل‌های رفتاری برون‌سازی شده و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم پزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی بازی‌درمانی با رویکرد آدلری بر کاهش مشکل‌های رفتاری برون‌سازی شده و نیز بهبود مهارت‌های اجتماعی در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان ابتدایی با اختلال یادگیری خاص شهرستان اهر در سال 1402 بود که از این بین 30 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت هشت جلسه تحت مداخله بازی‌‌درمانی آدلری قرار گرفت. در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ارزیابی‌های قبل و بعد از مداخله با مقیاس مشکل‌های رفتاری کودک - فرم والد آخنباخ (1999) و مقیاس سنجش مهارت‌های اجتماعی ماتسون (1983)  از هر دو گروه به عمل آمد. نتایج تحلیل کوواریانس تک متغیره نشان داد، بازی‌درمانی آدلری موجب کاهش مشکل‌های رفتاری برون‌سازی شده (001/0P<) و بهبود مهارت‌های اجتماعی (001/0P<) دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص شده است. با توجه به اثربخشی بازی‌‌درمانی با رویکرد آدلری در افزایش مهارت‌های زندگی و کاهش مشکل‌های برونی‌سازی شده در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص می‌توان از این رویکرد برای کاهش مشکل‌های این دانش‌آموزان در مراکز توان‌بخشی و مدارس بهره گرفت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Effectiveness of Adlerian Play Therapy on Externalized Behavioral Problems and Social Skills of Specific Learning Disabilities Students

نویسندگان English

Fatemeh Rezaie Almaneghadim 1
Parisa Pourmohammad 2
1 Department of Clinical Psychology, Faculty of medical sciences, Tabriz Medical Sciences, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
2 Department of Clinical Psychology, Faculty of medical sciences, Tabriz Medical Sciences, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.
چکیده English

The purpose of present study was to effectiveness of Adlerian play therapy in reducing externalizing behavioral problems and improving social skills in students with specific learning disorders. This was a quasi-experimental study with a pretest-posttest with a control group design. The statistical population included all primary school students with specific learning disabilities in Ahar city in 1402, of which 30 were recruited by purposeful sampling method, and randomly assigned to an experimental (15 individuals) and a control group (15 individuals). The experimental group underwent Adlerian play therapy intervention for eight sessions. The control group did not receive any intervention. Assessments before and after the intervention were done with the Achenbach Child Behavior Problems Scale-Parent Form (1999) and Matson Social Skills Measurement Scale (1983) in both groups. The results of univariate covariance analysis indicated that Adlerian play therapy has reduced externalizing behavioral problems (P<0.001) and improved social skills (P<0.001) in students with specific learning disabilities. Considering the effectiveness of play therapy with the Adlerian approach in increasing life skills and reducing externalizing problems in children with specific learning disorders, this treatment approach can be used to reduce the issues of these students in rehabilitation centers and schools.

کلیدواژه‌ها English

Adlerian play therapy
Externalized behavior problems
Social skills
Specific learning disabilities
اقدسی، ع.، و شکراله پور، ل. (1402). مقایسه مهارت‌های اجتماعی، هوش هیجانی و افسردگی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری و عادی در مدارس ابتدائی شهر مراغه. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی، 16(61)،145-164.
آج، آ.، کوهساریان، خ.، فرخ زاده، ف.، ایشانی، ف.، بایلری، آ.، ادی زاده، م.، و ایری، م. (1395). راهکارهایی برای افزایش مهارت‌های اجتماعی در دانش‌آموزان. کنفرانس بین‌المللی پژوهش در مهندسی، علوم و تکنولوژی، 15 خرداد 95. پاتومی، گرجستان.
برزگر، ا.، بوستانی پور، ع.، و فتوح آبادی، خ. (1400). اثربخشی بازی‌درمانی آدلری بر اضطراب اجتماعی و کمال‌گرایی ناسازگارانه کودکان دارای لکنت‌زبان. فصلنامه کودکان استثنایی، ۲۱ (۲)، ۸۹-۱۰۰.
ترک لادانی، س.، و آقابابایی، س. (1401). اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت بر تعامل والد - کودک و مشکل‌های رفتاری کودکان با مشکل‌های برون نمود. کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)، 22(3)، 123-134.
جعفررنگچی، ص.، و فرهادی، ه. (1398). تاثیر فیلیال تراپی مجازی مادران بر مهارت‌های اجتماعی و پرخاشگری کودکان دارای اختلال یادگیری. پژوهش در علوم توانبخشی، 15(5)، 1-10.
جعفری، م.، و امینی، ن. (1402). اثربخشی بازی ‌درمانی به سبک آدلری بر جرات ورزی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان کازرون. رویکرد فلسفه در مدارس و سازمان‌ها، 2(1)، 29-42.
جمشیدی، ع.، و سیف نراقی، م. (1384). مقایسه مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مبتلا به نارسایی‌های ویژه یادگیری و دانش‌آموزان عادی 8 تا 12 ساله. کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)، 5(1). 86-69.
دوستی، م. (1400) بررسی اثربخشی مداخله‌ قصه محور مبتنی بر رویکرد شناختی رفتاری بر خودپنداره، پرخاشگری و بهزیستی روان‌شناختی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص (ریاضی)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز.
رخشنده، ل.، و صبحی قراملکی، ن. (1401). مقایسه بیانگری هیجانی، اجتناب شناختی و مهارت‌های اجتماعی در دانش‌آموزان با و بدون مشکل‌های یادگیری خاص. ناتوانی‌های یادگیری، 11(3)، 62-75.
رضایی، ا.، و حافظی، ع. (1390). مقایسه مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان با نارسایی‌های ویژه در یادگیری، کم‌توان‌ذهنی، اوتیسم و عادی مدارس ابتدایی شهر تبریز. فصلنامه کودکان استثنایی، ۱۱ (۴)،۳۶۳-۳۷۴.
رضایی، س. (1399). طراحی و تعیین اثر بخشی برنامه بازی‌درمانی آدلری از طریق عروسک, بر مهارت‌های همدلی کودکان اتیستیک عملکرد بالا. علوم پزشکی رازی، 27(7)، 165-175.
رهبر کرباسدهی، ا., ابوالقاسمی، ع.، حسین‌خان‌زاده، ع.، و رهبر کرباسدهی، ف. (1397). مقایسه مهارت‌های عصب‌شناختی و اجتماعی دانش‌آموزان با و بدون نارسایی حساب. عصب روان‌شناسی، 4(15)، 107-122.
سلیمانی، ا.، زاهد بابلان، ع.، فرزانه، ج.، و ستوده، م. (1390). مقایسه‌ نارسایی هیجانی و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری و بهنجار. ناتوانی‌های یادگیری، 1(1). 93-78.
سیداسماعیلی، ن.، شریفی درآبادی، پ.، رضایی، س.، و دلاور، ع. (1400). تدوین و ارزیابی اثربخشی برنامه نقاشی درمانی مبتنی بر ذهن‏آگاهی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان اوتیسم با عملکرد بالا. روان‌شناسی مدرسه و آموزشگاه، 10(2)، 67-84.
شهیم، س. (1382). مقایسه مهارت‌های اجتماعی و مشکل‌های رفتاری در دو گروه از کودکان عادی و مبتلا به اختلال‌های یادگیری در خانه و مدرسه. روانشناسی و علوم تربیتی، 33(1)، 121-138.
عزتی بابی، م.، و آقاجانی، س. (1401). مقایسه اضطراب اجتماعی با رفتار قلدری - قربانی در دانش‌آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری. ناتوانی‌های یادگیری، 12(1)، 62-72.
علیزاده، ح.، غلامی، م.، رضایی، س.، و اصغری نکاح، س. (1400). بازی‌ درمانی آدلری: ماهیت و کاربرد. مطالعات ناتوانی، 11(1)، 1-7.
فلاح، ف.، رضاپور میرصالح، ی.، و بهجتی اردکانی، ف. (1400). اثربخشی بازی‌ درمانی آدلری بر مهارت‌های اجتماعی کودکان دارای اختلال اضطراب اجتماعی: یک طرح سری‌های زمانی. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 11(42)، 1-16.
کاپلان، ب.، و سادوک، و. (2015). خلاصه روا‌‌ن‌پزشکی/علوم رفتاری. فرزین رضاعی (1394). تهران: انتشارات ارجمند.
یوسفی، ف.، و خیر، م. (1381). بررسی پایایی و روایی مقیاس سنجش مهارت‌های اجتماعی ماتسون و مقایسه عملکرد دختران و پسران دبیرستانی در این مقیاس. علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، 18(2)، 147-158.
یوسفی، ن.، نعیمی، ق.، قائدنیای جهرمی، ع.، محمدی، ح.، و فرمانی شهرضا، ش. (1392). مقایسه اختلال‌های نقص توجه/بیش فعالی، رفتار مقابله‌ای و سلوک در دانش‌آموزان دبستانی با ناتوانی یادگیری و عادی. ناتوانی‌های یادگیری، 3(1)، 129-147.

  • تاریخ دریافت 23 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 26 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 02 آذر 1403