توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تاب‌آوری، مدیریت ‌خشم و کیفیت ‌زندگی مادران کودکان با اختلال نارسایی‌ توجه/فزون‌کنشی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه روان‌شناسی، داننشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی، گروه روانشناسی، داننشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روان‌شناسی، داننشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تاب‌آوری، مدیریت خشم و کیفیت زندگی مادران کودکان با اختلال نارسایی ‌توجه/فزون‌کنشی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش ‌آزمون، پس ‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه‌ آماری شامل تمامی مادران کودکان با اختلال نارسایی ­توجه/فزون‌کنشی در شهرستان پاکدشت بود. تعداد 30 نفر از مادرانی که به مرکز مشاوره منطقه‌ پاکدشت مراجعه کرده بودند به عنوان گروه نمونه و با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفر کنترل و آزمایش گمارده شدند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامه تاب‌آوری (RQ)، پرسش‌نامه کیفیت زندگی (QLQ) و پرسش‌نامه ابراز حالت - صفت خشم اسپیلبرگر (SSTEQ) بود. مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد طی 8 جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. به منظور آزمون فرضیه‌ها از تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهبود تاب‌آوری، کیفیت زندگی و مدیریت خشم مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی ‌توجه/فزون‌کنشی تأثیر داشت (01/0P<). در کل نتایج این پژوهش نشان داد که از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می­توان برای تاب‌آوری، مدیریت خشم و کیفیت زندگی مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی­توجه/فزون‌کنشی استفاده کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Effectiveness of Acceptance and Commitment-Based Intervention on Resilience, Anger Management and Quality of Life in Mothers of Children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder

نویسندگان English

Mahdieh Rahmanian 1
Elham Khalil Abadi 2
Amin Rafiepoor 3
1 Department of psychology. Payame noor university. Tehran. Iran
2 Master of psychology, Department of psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
3 Associate professor, Department of psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The purpose of the present study was to investigate the effectiveness of an acceptance and commitment-based intervention on resilience, anger management, and quality of life in mothers of children with attention-deficit/hyperactivity disorder. The study method was a quasi-experimental design with a pre-test, post-test, and follow-up with a control group. The statistical population included all mothers of children with attention-deficit/hyperactivity disorder in Pakdasht city. Thirty mothers who had referred to the Pakdasht regional counseling center were selected through purposive sampling and were randomly assigned to two groups control and experimental (N=15). The research instruments included the Resilience Questionnaire (RQ), Quality of Life Questionnaire (QLQ), and Spielberger Anger State-Trait Expression Questionnaire (SSTEQ). The acceptance and commitment-based intervention was implemented in 8 sessions for the experimental group, while the control group did not receive any intervention. Repeated measures analysis of variance was used. The results showed that the intervention based on acceptance and commitment influenced improving resilience, quality of life, and anger management in mothers (P<0.01). The results showed that the treatment based on acceptance and commitment can be used for resilience, anger management, and quality of life in mothers of children with attention deficit/hyperactivity disorder

کلیدواژه‌ها English

Attention Deficit/Hyperactivity
Acceptance and Commitment Therapy
Anger Management
Resilience
Quality of Life
ابراهیمی، س. (1402). پیش‌بینی نشخوار و ابراز خشم بر اساس سیستم بازداری و فعال‌ساز رفتار با میانجی‌گری دشواری در نظم‌دهی هیجان. مطالعات روان‌شناختی، 19(4)، 7-22.
آرتامنش، ف. (1400). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد برمعنای زندگی، ترس از مرگ، تاب‌آوری و کیفیت زندگی زنان شاغل دانشگاه مازندران. پایان نامه‌ کارشناسی ارشد، موسسه‌ آموزش عالی روزبهان، رشته‌ی روان شناسی عمومی.
امیری مقدم، ع.، سودانی، م.، خجسته مهر، ر.، و مهرابی زاده هنرمند، م. (1399). شناسایی عوامل تاب‌آوری در مادران کودکان دارای اختلال بیش فعالی- نقص‌توجه (ADHD): یک پژوهش کیفی. مجله علمی پزشکی جندی شاپور، 19(2)، 227-242.
برزگر، ا.، زهره‌ای، ا.، بوستانی پور، ع.، فتوح آبادی، خ.، ابراهیمی، ش.، و حسین نیا، م. (1397). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر استرس ادراک شده و پرخاشگری زنان با سندرم پیش از قاعدگی. مطالعات روان‌شناختی، 14(3)، 163-178.
حسینی‌کیا، س. و امیری، ش. و نادی، م.، و منشئی، غ. (1397). مقایسه میزان اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد و مهارت‌های اجتماعی بر کاهش نشانه‌های پرخاشگری نوجوانان. مطالعات ناتوانی، 8(۱)، ۳۴-۴۵.
رصافیانی، م.، صحاف، ر.، شمس، ا.، وامقی، ر.، زارعیان، ح.، و اکرمی، ر. (1399). روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش‌نامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت، نسخه سالمندان. سالمند: مجله سالمندی ایران، ۱۵ (۱)، ۲۸-۴۱.
رجایی، ز.، امامی آل آقا، ص.، ابراهیم زاده موسویان، ب.، زارع، ی.، و کریمی ثانی، پ. (1402). رابطه تابآوری و خلاقیت با خودمراقبتی روانشناختی در برابر کرونا در زنان: نقش میانجی سبک زندگی. مجله سلامت و مراقبت، ۲۵ (۳)، ۲۴۵-۲۵۵.
زارع بیدکی، ز.، و جهانگیری، م. (1398). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی مادران دارای کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم. فصلنامه زن و جامعه، 10(37)، 29-44.
زمستانی، م.، و سعیدیان، ا. (1402). تنظیم هیجان، انعطاف‌پذیری روان‌شناختی و کیفیت زندگی در بیماران پوستی مبتلا به لیکن سیمپلکس کرونیکوس. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک، ۲۶ (۱)، ۳۲-۴۰.
سامی، ح. (1400). تاثیرآموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد برکیفیت زندگی، تاب‌آوری و بهزیستی روانی مادران دارای فرزند اتیسم شهر همدان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور کبودر آهنگ.
کاشانی، م.، عسگری، پ.، درتاج، ف.، احتشام‌زاده، و پ.، افتخار، ز. (1399). تأثیر آموزش تنظیم شناختی هیجان بر نشانه‌های خشم کودکان پسر با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی. فصلنامه سلامت روان کودک، ۷ (۳)، ۳۱۴-۳۲۵.
محمدی نژاد، م.، و نیک نژادی، ف. (1399). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر بهزیستی روان‌شناختی و تاب‌آوری مادران دارای دختر ناشنوا در شهر اصفهان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 21(2)، 31-22.

  • تاریخ دریافت 24 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 30 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 29 تیر 1403