توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

ا ثربخشی مداخلات آموزشی به روش چندرسانه‌ای بر یادگیری درسی دانش‌آموزان با نیازهای خاص : مرور نظام‌مند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استاد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی مداخلات آموزشی با روش چندرسانه­ای بر یادگیری درسی گروه­های مختلف دانش­آموزان با نیازهای خاص بود. روش پژوهش، مرور نظام‌مند و جامعه ‌آماری شامل کلیه پژوهش‌های داخلی بود که با استفاده از کلید‌واژه‌های آموزش چندرسانه­ای، پیشرفت تحصیلی و کودکان با نیازهای خاص، معلولیت و ناتوانی در پایگاه‌های اطلاعاتی پرتال ‌جامع علوم انسانی، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، مجلات تخصصی نور، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران و بانک اطلاعات نشریات کشور در بازه زمانی سال‌های 1390 تا 1402 مورد جستجو قرار گرفتند. 384 پژوهش با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند که 11 پژوهش به لحاظ روش­شناختی و ملاک‌های ورودی مورد قبول بود. کلیه پژوهش‌ها براساس دستورالعمل پریزما تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد بیشترین پژوهش‌ها مربوط به سال‌های 1393 و 1402 است. همچنین، شهرهای اراک و تهران بیشترین پژوهش‌ها را به خود اختصاص داده بودند. علاوه بر این، از میان مداخلات آموزشی به روش چندرسانه­ای، مداخلات مربوط به درس املا (4 پژوهش) و ریاضی (3 پژوهش) بیشترین سهم را در میان محتوای درسی و گروه­های دانش­آموزان با اختلال­های یادگیری خاص (5 پژوهش) و اختلال کم­توانی ذهنی (3 پژوهش) بیشترین سهم را در میان نمونه­های آماری داشته‌اند. نتایج حاکی از اهمیت ارائه­ چندرسانه­ای محتوای آموزشی بر بهبود یادگیری درسی و در نتیجه، ارتقای انگیزه پیشرفت در دانش­آموزان با نیازهای خاص بوده‌ است؛ بنابراین، مداخلات آموزشی به روش چندرسانه­ای با فعال ساختن حواس گوناگون این دانش­آموزان هنگام آموزش، به یادگیری عمیق­تر و یادداری طولانی­تر آنها منجر می­شود. از این رو، می­تواند در رأس برنامه‌ریزی پژوهشگران و درمانگران این حوزه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Effectiveness of Multimedia Educational Interventions on Subject Learning of Students with Special Needs: Systematic review

نویسندگان English

Masoumeh Yazdanipour 1
Salar Faramarzi 2
1 University of Isfahan
2 Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده English

The aim of the present study was to investigate the effectiveness of multimedia educational interventions on the learning of students with special needs. The research method was a systematic review, and the statistical population included all internal researches that was searched using the keywords of multimedia education, academic achievement and children with special needs, handicap and disability in the databases of the comprehensive portal of humanities, Scientific Information Database (SID), Noor specialized magazines, Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IranDoc), and Iran's Publications Information Bank during the years 2011 to 2023. 384 studies were selected by the purposive sampling method, of which 11 studies were acceptable in terms of methodology and entry criteria. All studies were analyzed based on PRISMA guidelines. The findings showed that most of the researches are related to the years 2014 and 2023. Also, the cities of Arak and Tehran had the most researches. In addition, among multimedia educational interventions, the interventions related to dictation (4 studies) and mathematics (3 studies) had the largest share in the course content, and the group of students with specific learning disorders (5 research) and the group of students with intellectual disability (3 researches) had the largest contribution among the statistical samples. The results indicated the importance of multimedia presentation of educational content on improving learning and, as a result, promoting the motivation to progress in students with special needs, therefore, multimedia educational interventions, by activating the various senses of these students during education, lead to their deeper learning and longer memory. Therefore, it can be placed at the top of the planning of researchers and therapists in this field.

کلیدواژه‌ها English

Academic Achievement
Learning
Multimedia Education
Students with Special Needs
Systematic Review
پناهی، ح.، و موسوی‌پور، س. (1395). تاثیر آموزش چندرسانه‌ای قرآن بر میزان یادگیری و یادداری درس قرآن دانش‌آموزان پسر با نیازهای ویژه ذهنی پایه ششم ابتدایی. فناوری آموزش. 4(10)، 319-327.
پوراحمدعلی، ا.، و موسوی‌پور، س. (1393). تولید چندرسانه ای آموزشی حساب آموز و اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی عملیات جمع و ضرب دانش آموزان دختر با ناتوانی یادگیری ریاضی. مطالعات روانشناسی تربیتی. 10(18)، 67-82.
زارعی زوارکی، ا.، و غریبی، ف. (1391). تاثیر آموزشی چندرسانه ای بر میزان یادگیری و یادداری ریاضی دانش آموزان دختر کم توان ذهنی پایه چهارم شهر اراک. روانشناسی افراد استثنایی. 2(5)، 1-19.
سراوانی، ح. (1402). اثربخشی آموزش چندرسانه‌ای برانگیزش پیشرفت درس تاریخ دانش‌آموزان نابینا. پژوهش در آموزش تاریخ. 4(2)، 1-8.
سعیدی، س.، حسن­زاده، س.، و قاسم‌زاده، س. (1402). اثربخشی برنامه آگاهی واج شناختی چندرسانه‌ای بر مهارت خواندن دانش‌آموزان با عملکرد هوشی مرزی پایه اول ابتدایی. مطالعات روانشناسی تربیتی. 20(49)، 65-80.
صفدری، ز.، موسوی­پور، س.، و پیرانی، ذ. (1401). اثربخشی آموزش مجازی مبتنی بر چندرسانه­ای تعاملی، فیلم و عامل آموزشی بر میزان یادگیری و بار شناختی در شرایط کووید- 19. مجله دانشگاه علوم پزشکی اراک. 25(6)، 27-33.
عبدالهی، س.، کیان ارثی، ف.، و رحیمیان بوگر، ا. (1393). طراحی بسته آموزشی چندرسانه ای با تاکید بر مهارت های بنیادی یادگیری و بررسی اثربخشی آن بر کاهش علائم اختلال دیکته. ناتوانی های یادگیری. 3(3)، 38-54.
عظیمی، ا.، و موسوی‌پور، س. (1393). تولید چندرسانه‌ای آموزشی دیکته‌یار و اثربخشی آن بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه‌ی دوم با ناتوانی یادگیری املای شهر اراک. ناتوانی های یادگیری. 4(1)، 73-88.
کاشی، ع.، رفیعی، ص.، و زرشکیان، م. (1397). تأثیر تمرینات ادراکی حرکتی و بازی‌های شناختی بر رشد شناختی کودکان کم‌توان ذهنی. رشد و یادگیری حرکتی ورزشی. 10(4)، 485-504.
محمدی، د.، و رادبخش، ی. (1396). مقایسه اثربخشی روش آموزش مستقیم و آموزش چندرسانه‌ای بر بهبود شش نوع املا. جستارهای زبانی. 8(3)، 265-290.
مرادی، ر. (1400). اثربخشی آموزش مهارت­های اجتماعی با روش چندرسانه­ای بر رفتار سازشی دانش­آموزان کم­توان ذهنی، فصلنامه کودکان استثنایی. 21(3)، 103-112.
مرادی، ش.، محمدرضایی، ع.، و کیان ارثی، ف. (1393). مقایسه‌ی اثر بخشی روش آموزش مستقیم و آموزش چندرسانه‌ای بر اختلال املا. ناتوانی‌های یادگیری. 4(1)، 89-99.
مشکانی، ص. (1397). تاثیر چندرسانه ای های آموزشی بر یادگیری دانش آموزان ناشنوا در درس مطالعات اجتماعی. پایان­نامه کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی.
نوروزی، د.، احمدزاده بیانی، ا.، و آقابراتی، ن. (1390). تاثیر آموزش چندرسانه ای بر میزان یادگیری و یادداری درس ریاضی دانش آموزان پسر در خود مانده. روانشناسی افراد استثنایی. 1(4)، 23-51.

  • تاریخ دریافت 01 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 05 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 08 شهریور 1403