اثربخشی برنامه آموزشی چند رسانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی بر توجه و حافظه فعال نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌نمود

آشنا, مسلم; وکیلی, سمیرا; نظربلند, ندا; کاشانی وحید, لیلا; حاتمی, جواد

doi:10.22034/ceciranj.2026.549740.1992

اثربخشی برنامه آموزشی چند رسانه‌ای با رویکرد عصب روان‌شناختی بر توجه و حافظه فعال نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌نمود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مسلم آشنا ¹

سمیرا وکیلی ²

ندا نظربلند ³

لیلا کاشانی وحید ⁴

جواد حاتمی ⁵

¹ دانشجوی دکترای تخصصی رشته روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

² استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

³ استادیار گروه روا‌ن‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

⁴ استادیار گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

⁵ استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/ceciranj.2026.549740.1992

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه آموزشی چندرسانه‌ای با رویکرد عصب‌روان‌شناختی بر توجه و حافظه فعال در نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌نمود بود. این پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی نوبت دوم (۱۰ تا ۱۳ سال) دارای اختلالات رفتاری برون‌نمود ناحیه ۱ شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. پس از غربالگری با استفاده از سیاهه رفتاری کودک آخنباخ و رسکورلا (CBCL)، مصاحبه بالینی بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی، ویراست پنجم و آزمون ماتریس‌های پیشرونده ریون (RPM)، تعداد ۳۰ دانش‌آموز (۱۵ نفر گروه آزمایش و ۱۵ نفر گروه گواه) به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۲۲ جلسه ۵۰ دقیقه‌ای تحت مداخله برنامه آموزشی چندرسانه‌ای قرار گرفت و گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از آزمون عملکرد پیوسته دیداری و شنیداری یکپارچه، ویرایش دوم (IVA-2) و نرم‌افزار توانبخشی شناختی ریهاکام (RehaCom) گردآوری و با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۴ تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد برنامه آموزشی بر حافظه فعال و توجه اثر مثبت و معناداری داشت و میانگین این متغیرها در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه افزایش یافت. همچنین تفاوت بین نمرات پس‌آزمون و پیگیری در حافظه فعال و توجه معنادار نبود که بیانگر ماندگاری اثر مداخله در دوره پیگیری دوماهه است. بر این اساس، برنامه آموزشی چندرسانه‌ای با رویکرد عصب‌روان‌شناختی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای بهبود توجه و حافظه فعال نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌نمود به کار گرفته شود و استفاده از آن در مراکز مشاوره، مدارس و مراکز توانبخشی پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها

برنامه آموزشی چندرسانه‌ای

رویکرد عصب‌روان‌شناختی

توجه

حافظه فعال

اختلالات رفتاری برون‌نمود

نوجوانان

موضوعات

توانبخشی و مداخلات درمانی برای کودکان و نوجوانان استثنایی

عنوان مقاله English

Effectiveness of a Multimedia Educational Program with a Neuropsychological Approach on Attention and Working Memory in Adolescents with Externalizing Behavioral Disorder

نویسندگان English

moslem ashna ¹

samira vakili ²

neda nazarboland ³

leila kashani vahid ⁴

javad hatami ⁵

¹ Ph.D., Student of Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

² Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

³ Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

⁴ Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran

⁵ Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده English

The present study aimed to investigate the effectiveness of a multimedia educational program based on a neuropsychological approach on attention and working memory in adolescents with externalizing behavioral disorders. This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group and a two-month follow-up. The statistical population consisted of all second-cycle elementary school students (aged 10–13 years) with externalizing behavioral disorders in District 1 of Karaj during the 2024–2025 academic year. Following screening using the Child Behavior Checklist (CBCL), a Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5)-based clinical interview, and the Raven's Progressive Matrices (RPM), 30 eligible students were selected through purposive sampling and randomly assigned to an experimental group (n = 15) and a control group (n = 15). The experimental group participated in a 22-session multimedia educational intervention (50 minutes per session), whereas the control group received no intervention. Data were collected using the Integrated Visual and Auditory Continuous Performance Test, Second Edition (IVA-2) and the RehaCom Cognitive Rehabilitation Software. Data analysis was performed using repeated-measures analysis of variance in SPSS version 24. The findings indicated that the multimedia educational program had a significant positive effect on working memory and attention (p < .001), with the experimental group showing significantly greater improvements than the control group. Moreover, no significant differences were found between the posttest and follow-up scores for working memory and attention, indicating the stability of the intervention effects over the two-month follow-up period. These findings suggest that a multimedia educational program based on a neuropsychological approach can serve as an effective intervention for improving attention and working memory in adolescents with externalizing behavioral disorders. Therefore, its implementation is recommended in counseling centers, schools, and rehabilitation settings.

کلیدواژه‌ها English

Multimedia Educational Program

Neuropsychological Approach

Attention

Working Memory

Externalizing Behavioral Disorders

Adolescents

آب‌باریکی، م.، یزدان‌بخش، ک.، و مؤمنی، ف. (۱۳۹۶). اثربخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی. فصلنامه عصب‌روان‌شناسی، 3(2)، 62–45.[link]

آشنا، م.، وکیلی، س.، نظربلند، ن.، کاشانی، و. ل.، و حاتمی، ج. (۱۴۰۴). تدوین برنامه آموزشی چندرسانه‌ای با رویکرد عصب‌روان‌شناختی و ارزیابی اثربخشی آن بر تاب‌آوری و مؤلفه‌های آن در نوجوانان دارای اختلالات رفتاری برون‌سازی‌شده. تحقیقات علوم رفتاری، (3)۲۳، 584–559. [link]

امیری، س.، ناصحی، م.، حسنی ابهریان، پ.، حاجی‌نقی تهرانی، خ.، و کاظمی، ر. (۱۳۹۸). اثربخشی نرم‌افزار توان‌بخشی شناختی رهاکام بر افسردگی بیماران مبتلا به سکته مغزی مزمن استان تهران در سال ۱۳۹۷. علوم مراقبتی نظامی، ۶ (1)، 48–39. [link]

تبریزی، م.، منشئی، غ. ر.، قمرانی، ا.، و راستی، ج. (۱۳۹۹). مقایسه اثربخشی درمان واقعیت مجازی با نوروفیدبک بر تکانش‌گری دانش‌آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی. فصلنامه کودکان استثنایی، ۲۰(1)، 128–115. [link]

جفرزاده، ا.، الهغلی‌پور، م.، شری‌زاده، م.، میر تاجدینی، س. ن.، حسن‌زاده، ف.، و پاشازاده، م. (۱۴۰۳). اثربخشی آموزش چندرسانه‌ای بر توانایی‌های شناختی دانشجویان. مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی (مؤسسه آموزش عالی نگاره)، ۸۲، 368–355[link].

حسینی، س.، و بهرامی‌پور اصفهانی، م. (۱۴۰۰). اثربخشی نرم‌افزار بازی‌محور کاپیتان لاگ بر حافظه فعال و استدلال سیال دانش‌آموزان. فصلنامه پژوهش‌های روان‌شناسی شناختی، 8(1)، 32–23. [link]

خادم، ح.، مدانلو، م. (مهناز)، ضیایی، ط.، و کشت‌کار، ا. ع. (۱۳۸۸). اختلالات رفتاری و برخی عوامل مرتبط با آن در کودکان سن مدرسه شهر گرگان. پژوهش پرستاری، ۴(14)، 37–29. [link]

رحمانی، ج. (۱۳۸۶). پایایی، روایی و هنجاریابی آزمون ماتریس‌های پیشرونده ریون پیشرفته در دانشجویان دانشگاه آزاد واحد خوراسگان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ۹(34)، 74–61. [link]

رنجبر، م.، حسن‌زاده، س.، و ارجمندنیا، ع. ا. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر تکالیف توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه (رحا) بر فرآیندهای شناختی کودکان با اختلال کارکردهای اجرایی. عصب روان‌شناسی، ۶(23)، ۲۷–۴۲. [link]

سلطانی‌پور، م.، اکرم، پ.، حسنی ابهریان، پ.، و شریف یزدی، س. (۱۴۰۰). تأثیر توانبخشی شناختی مبتنی بر رایانه بر بهبود کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی. فصلنامه روان‌شناسی شناختی، 9(2)، 43–31. [link]

علی‌پور، ف.، نجاتی، و.، دهرویه، ش.، مرادعلیان، ف.، و بداقی، ا. (۱۳۹۹). تنظیم شناختی هیجان و مشکلات رفتاری در کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری خاص (ریاضی، خواندن و نوشتن). کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)، 20 (1)، 98–87. [link]

فاتحی، م.، رضایی، س.، و شریفی، پ. (۱۴۰۱). اثربخشی توان‌بخشی شناختی رایانه‌یار بر نیمرخ عصب‌شناختی دانش‌آموزان تیزهوش. تازه‌های علوم شناختی، ۲۴(3)، 130–116. [link]

قائدی، غ.، خلیلی، م.، افشین‌مجد، س.، رحمتی، ب.، و کرمی، م. (۱۳۹۶). اثربخشی مداخله آموزشی شناختی رایانه‌محور بر بهبود و ارتقای حافظه، توجه و کارکردهای اجرایی در فرزندان جانبازان دانشجوی دانشگاه شاهد. دانشور پزشکی، ۲۵(4)، 44–31. [link]

کرمی، ا.(1386). هنجاریابی آزمون ماتریس‌های پیشرونده ریون در ایران. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی. [link]

میرزایی، م.، حسنی ابهریان، پ.، مسچی، ف.، و ثابت، م. (۱۴۰۰). اثربخشی توانبخشی شناختی مبتنی بر نرم‌افزار ریهاکام بر بهبود عملکرد شناختی سالمندان. پرستار و پزشک در رزم، 9 (31)، ۳۲–25. [link]

نجاتی، و.، حسینی، س.، و همکاران. (۱۳۹۷). توانبخشی شناختی و نقش آن در بهبود کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان. مجله علوم اعصاب شناختی، 6(3)، 28–15. [link]

نظربلند، ن.، نوحه‌گری، ا.، و صادقی فیروزآبادی، و. (۱۳۹۸). اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه‌ای بر حافظه کاری، توجه پایدار و عملکرد ریاضی کودکان دچار اختلال‌های طیف اُتیسم. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 13 (2)، 293–271. [link]

یزدانپرست، ع.، و همت‌زاده، م. (۱۳۸۵). اپیدمیولوژی اختلالات رفتار اجتماعی نوجوانان پسر ۱۳–۱۸ ساله بندر بوشهر. مجله طب جنوب، 9 (1)، 84–77. [link]

یزدانی‌پور، م.، و فرامرزی، س. (1403). اثربخشی مداخلات آموزشی به روش چندرسانه‌ای بر یادگیری درسی دانش‌آموزان با نیازهای خاص: مرور نظام‌مند. توانمندسازی کودکان استثنایی، 15(2)، 44–34. [link]

یزدخواستی، ف.، و عریضی، ح. ر. (۱۳۹۰). هنجاریابی سه نسخه کودک، پدر/مادر و معلم سیاهه رفتار کودک در شهر اصفهان. مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 17 (1)، 70–60. [link]

Achenbach, T. M., & Rescorla, L. A. (2001). ASEBA school-age assessment manual: Forms and profiles. Burlington, VT: Research Center for Children, Youth, and Families. [link]

Agarwal, V., & Bansal, T. (2024). Mental health promotion in children and adolescents. Indian Journal of Clinical Psychiatry, 4(1), 92–98. [link]

Ahmed, S. F., Tang, S., Waters, N. E., & Davis-Kean, P. (2018). Executive function and academic achievement: Longitudinal relations from early childhood to adolescence. Journal of Educational Psychology, 111, 446–458. [link]

Akingbuwa, W. A., Hammerschlag, A. R., Bartels, M., & Middeldorp, C. M. (2022). Systematic review: Molecular studies of common genetic variation in child and adolescent psychiatric disorders. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 61, 227–242. [link]

Alini, A., & Meisyalla, L. N. (2022). Gambaran kesehatan mental remaja SMPN 2 Bangkinang Kota Kabupaten Kampar. Jurnal Ners, 6(1), 80–85. [link]

Antunes, G. T., Mendonça, B. T. V. de, & Dias, N. M. (2023). Articulation of cognitive-behavioral therapy and neuropsychology: A scoping review. Applied Neuropsychology: Adult, 1–12. [link]

Ather, M. H., Ejaz, O., Rao, A. Z., Mujib, M. D., Raees, F., Qazi, S. A., & Hasan, M. A. (2024). Efficacy of audiovisual neurofeedback training for attention enhancement: A multimodal approach. Neuroreport. [link]

Attride‐Stirling, J. (2001). Thematic networks: An analytic tool for qualitative research. Qualitative Research, 1(3), 385–405. [link]

Barry, T. D., & Fisher, K. (2024). Low neurocognitive performance and problematic contexts: Interaction influences in predicting adolescent externalizing behaviors within a community sample. Child Neuropsychology, 1–25. [link]

Berginström, N., Johansson, J., Nordström, P., & Nordström, A. (2015). Attention in older adults: A normative study of the integrated visual and auditory continuous performance test for persons aged 70 years. The Clinical Neuropsychologist, 29(5), 595–610. [link]

Binet, M.-E. (2022). Specific learning disorders as a working memory deficit. In Cambridge University Press eBooks (pp. 749–775). [link]

Bombonato, C., Del Lucchese, B., Ruffini, C., Di Lieto, M. C., Brovedani, P., Sgandurra, G., & Pecini, C. (2024). Far transfer effects of trainings on executive functions in neurodevelopmental disorders: A systematic review and meta-analysis. Neuropsychology Review, 34(1), 98–133. [link]

Brown, J. B. (2023). Neuropsychological Assessment (pp. C31–C31P106). Oxford University Press eBooks. [link]

Budak, E. Ç., Geçer, A. K., & Topal, A. D. (2021). The effect of programming with scratch course on reflective thinking skills of students towards problem solving. Journal of Learning and Teaching in Digital Age, 6(1), 72–80. [link]

Bustomi, N. I., Choiriyah, A., & Afandi, A. T. (2024). Systematic review: Mental health of adolescents from 2017 to 2024. International Journal of Health Sciences, 8(3), 398–413. [link]

Callaghan, B. L., Gee, D. G., Gabard-Durnam, L., Telzer, E. H., Humphreys, K. L., Goff, B., … & Tottenham, N. (2019). Decreased amygdala reactivity to parent cues protects against anxiety following early adversity: An examination across 3 years. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 4(7), 664–671. [link]

Calzada-Reyes, A., Alvarez-Amador, A., Galán-García, L., & Valdés-Sosa, M. (2017). QEEG and LORETA in teenagers with conduct disorder and psychopathic traits. Clinical EEG and Neuroscience, 48(3), 189–199. [link]

Cao, Y., Huang, T., Huang, J., Xie, X., & Wang, Y. (2020). Effects and moderators of computer-based training on children's executive functions: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 11, 580329. [link]

Constantinidis, C., & Klingberg, T. (2016). The neuroscience of working memory capacity and training. Nature Reviews Neuroscience, 17(7), 438-449. [link]

Cortese, S., Kelly, C., Chabernaud, C., Proal, E., Di Martino, A., Milham, M. P., & Castellanos, F. X. (2012). Toward systems neuroscience of ADHD: a meta-analysis of 55 fMRI studies. American journal of psychiatry, 169(10), 1038-1055. [link]

de Lacy, N., & Ramshaw, M. J. (2023). Identifying selective predictors of ADHD, oppositional defiant and conduct disorder onset in early adolescence with optimized deep learning. medRxiv. [link]

Delshad, M. H., Hidarnia, A., & Niknam, S. (2014). Psychometric measure continuous variables preventive behaviors of hepatitis B virus infection in health care workers. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 23(109), 71–82. [link]

D'Esposito, M., & Postle, B. R. (2015). The cognitive neuroscience of working memory. Annual review of psychology, 66(1), 115-142. [link]

Deveci Topal, A., Kolburan Geçer, A., & Çoban Budak, E. (2021). An analysis of the utility of digital materials for high school students with intellectual disability and their effects on academic success. Universal Access in the Information Society, 1–16. [link]

Foster, J. J., Vogel, E. K., & Awh, E. (2024). Working memory as persistent neural activity. In Oxford Handbook of Cognitive Neuroscience (pp. 353–370). [link]

Friedrich, N., Pohl, J., & Kopp, B. (2015). Computer-based cognitive rehabilitation in stroke patients: Efficacy and mechanisms. NeuroRehabilitation, 36(2), 123–135. [link]

Gaete, J., Ramírez, S., Rojas-Barahona, C. A., et al. (2025). Japi 2.0, a gaming platform to stimulate cognitive and non-cognitive skills in early childhood: Protocol for a pilot randomized controlled trial. Pilot and Feasibility Studies, 11, 5. [link]

Glosser, R. (2011). Examining the relationship between the Child Behavior Checklist (CBCL/6–18) and the Social Responsiveness Scale—Parent forms in individuals with high-functioning autism (Doctoral dissertation). Indiana University of Pennsylvania. [link]

Gornik, A. E., Clark, D. A., Durbin, C. E., & Zucker, R. A. (2023). Individual differences in the development of youth externalizing problems predict a broad range of adult psychosocial outcomes. Development and Psychopathology, 35(2), 630–651. [link]

Guzmán, D. E., Rengifo, C. F., & García-Cena, C. E. (2024). Serious games for cognitive rehabilitation in older adults: A conceptual framework. Multimodal Technologies and Interaction, 8(8), 64. [link]

Idrisova, J., Alikhadzhiev, S., & Alisultanova, E. (2021). Application of multimedia technologies in web-education. SHS Web of Conferences, 101, 03052. [link]

Klingberg, T. (2010). Training and plasticity of working memory. Trends in cognitive sciences, 14(7), 317-324.‏ [link]

Knoop-van Campen, C. A., Segers, E., & Verhoeven, L. (2020). Effects of audio support on multimedia learning processes and outcomes in students with dyslexia. Computers & Education, 150, 103858. [link]

Konowalczyk, S., Rade, F. C. A., & Mello, Z. R. (2019). Time perspective, sports club membership, and physical self-concept among adolescents: A person-centered approach. Journal of Adolescence, 72, 141–151. [link]

Kraft, E., Pohl, J., & Kessler, J. (2012). Rehacom: Computer-assisted cognitive rehabilitation in neurological patients. Journal of Clinical Neuroscience, 19(9), 1252–1258. [link]

Kumar, S. N., Fred, A. L., Padmanabhan, P., Gulyás, B., Dyson, C., Kani, R. M., & Kumar, H. A. (2021). Multimedia-based learning tools and its scope, applications for virtual learning environment. In Springer, Singapore (pp. 47–63). [link]

Kurniyawan, E. H., Rifai, A., Widayati, N., Rasni, H., Dewi, E. I., & Wuryaningsih, E. W. (2023). Parenting patterns and adolescent self-efficacy in prevention of HIV/AIDS risky behavior. Health and Technology Journal (HTechJ), 1(1), 87–94. [link]

Lemos, N. E. (2022). Where actions meet outcomes: Medial prefrontal cortex, central thalamus, and the basal ganglia. Frontiers in Behavioral Neuroscience, 16. [link]

Li, H., Wei, D., Browning, M., Du, X., Zhang, Q., & Qiu, J. (2016). Attentional bias modification (ABM) training induces spontaneous brain activity changes in young women with subthreshold depression: a randomized controlled trial. Psychological Medicine, 46(5), 909-920. [link]

‏Lumsden, J., Edwards, E. A., Lawrence, N. S., Coyle, D., & Munafò, M. R. (2016). Gamification of cognitive assessment and cognitive training: a systematic review of applications and efficacy. JMIR serious games, 4(2), e5888. [link]

Macoun, S. J., Schneider, I., Bedir, B., Sheehan, J., & Sung, A. (2020). Pilot study of an attention and executive function cognitive intervention in children with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 51(8), 2600–2610. [link]

Marmara University. (2003). Computer based multimedia applications [Bilgisayar destekli medya uygulamaları ders programı]. Retrieved May 24, 2007, from [link]

Menu, I., Borst, G., & Cachia, A. (2024). Latent network analysis of executive functions across development. Journal of Cognition. [link]

Miller, E. K., & Cohen, J. D. (2001). An integrative theory of prefrontal cortex function. Annual review of neuroscience, 24(1), 167-202. [link]‏

Nakamura, B. J., Ebesutani, C., Bernstein, A., & Chorpita, B. F. (2009). Psychometric properties of the DSM-oriented scales of the Child Behavior Checklist. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 31, 178–189. [link]

Ng, H., Wong, W., & Chan, C. S. (2024). The effectiveness of an online attention training program in improving attention and reducing boredom. Motivation and Emotion. [link]

Onetti, W., Álvarez-Kurogi, L., & Castillo-Rodríguez, A. (2019). Adherencia al patrón de dieta mediterránea y autoconcepto en adolescentes [Adherence to the Mediterranean diet pattern and self-concept in adolescents]. Nutrición Hospitalaria, 36(3), 658–664. [link]

Pablo-Ríos, M. V., Navarro-Asencio, E., Mateos-Gordo, P., García-Gómez, R., Porras-Truque, C., & García Moreno, L. M. (2024). Dysexecutive symptomatology in everyday functioning and academic achievement in adolescents. Frontiers in Psychology, 15, 1323317. [link]

Panagiotidou, D., Papakonstantinou, E., & Vlachos, F. (2023). Digital cognitive training and executive functions in children and adolescents: A meta-analytic review. Computers & Education, 190, 104600. [link]

Panagiotidou, E., Georgiadou, V., & Karioti, K. (2023). Working memory (WM) training to improve ADHD in children: Theory and the role of digital technologies. World Journal of Biology Pharmacy and Health Sciences. [link]

Perry, T. T., DeCoster, J., & Stevens, M. C. (2022). Effects of computerized cognitive training on executive functions in children and adolescents: A meta-analytic review. Developmental Cognitive Neuroscience, 54, 101093. [link]

Petersen, I. T. (2024). Assessment of externalizing problems in schools: A practice brief. School Mental Health Practice Brief, 1(1), 4–14. [link]

Posner, M. I., & Rothbart, M. K. (2007). Research on attention networks as a model for the integration of psychological science. Annu. Rev. Psychol., 58(1), 1-23. [link]‏

Postle, B. R., & Oberauer, K. (2024). Working memory. In Oxford Handbook of Cognitive Neuroscience (pp. 371–414). [link]

Raffaelli, Q., Mills, C. & Christoff, K. The knowns and unknowns of boredom: a review of the literature. Exp Brain Res 236, 2451–2462 (2018). [link]

Rodríguez Timaná, L. C., Castillo García, J. F., Bastos Filho, T., Ocampo González, A. A., Hincapié Monsalve, N. R., & Valencia Jimenez, N. J. (2024). Use of serious games in interventions of executive functions in neurodiverse children: Systematic review. JMIR Serious Games, 12, e59053. [link]

Rondon, T. K., & Tomitch, L. M. B. (2022). Review - Working memory: State of the science, a review. Signo, 47(88), 219–222. [link]

Ross, F. L. (1992). The use of computers in occupational therapy for visual-scanning training. American Journal of Occupational Therapy, 46(4), 314–322. [link]

Salehian Boroujerdi, H., Ashayeri, H., & Mehryar, A. (2021). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions and severity of fluency disorder in children with childhood onset fluency disorder. Journal of Paramedical Sciences & Rehabilitation, 9(4), 16–26. [link]

Sarpourian, F., Bahaadinbeigy, K., Fatemi Aghda, S. A., Fatehi, F., Ebrahimi, S., & Fallahnezhad, M. (2024). Effectiveness of computer-based telerehabilitation software (RehaCom) compared to other treatments for patients with cognitive impairments: A systematic review. Digital Health, 10. [link]

Sohlberg, M. M., & Mateer, C. A. (Eds.). (2001). Cognitive Rehabilitation: An Integrative Neuropsychological Approach. New York: Guilford Press. [link]

Solís‐Vivanco, R., Barne, L. C., Harris, A. M., Liu, X., & Lavie, N. (2024). Oscillatory dynamics of sustained attention states. [link]

Stringer, A. (2003). Cognitive rehabilitation practice patterns: a survey of American Hospital Association Rehabilitation Programs. The Clinical Neuropsychologist, 17(1), 34–44. [link]

Suswati, W. S. E., Budiman, M. E. A., & Yuhbaba, Z. N. (2023). Kesehatan mental pada remaja di lingkungan sekolah menengah atas wilayah urban dan rural Kabupaten Jember. Jurnal Keperawatan Jiwa, 11(3), 537–544. [link]

Tanksley, P. T., Brislin, S. J., Wertz, J., de Vlaming, R., Courchesne-Krak, N. S., Mallard, T. T., Raffington, L. L., Linnér, R. K., Koellinger, P., Palmer, A., Sanchez-Roige, A., Waldman, I., Dick, D., Moffitt, T. E., Caspi, A., & Harden, K. P. (2023). Do polygenic indices capture “direct” effects on child externalizing behavior? Within-family analyses in two longitudinal birth cohorts. medRxiv. [link]

Trent, E. S., Viana, A. G., Raines, E. M., Woodward, E. C., Storch, E. A., & Zvolensky, M. J. (2019). Parental threats and adolescent depression: The role of emotion dysregulation. Psychiatry research, 276, 18-24.‏ [link]

Thibaudeau, É., et al. (2022). The engagement challenge: Feasibility and acceptability of cognitive remediation for teenagers in the care of youth protection services. Adolescent Psychiatry. [link]

Tollander, H. (2011). The integrated visual and auditory continuous performance test: Does the comprehension scale discriminate ADHD (Doctoral dissertation, Pacific University, Forest Grove, Oregon, United States). [link]

Toto, B., & Joyner, D. A. (2024, December). Coding4Therapy: Enhancing cognitive and socio-emotional skills in children with ADHD. In Proceedings of the 2024 ACM Virtual Global Computing Education Conference, Vol. 1 (pp. 228–234). [link]

Tsubomi, H. (2024). Working memory and controlled attention. Brain and Nerve = Shinkei Kenkyu no Shinpo, 76(6), 727–731. [link]

Yasmeen, G., Afaq, S. A., Faisal, M., & Uzma, S. (2023). Recent advancements and impact of multimedia in education. In Bentham Science Publishers (pp. 82–97). [link]

Yousefi, S. (2022). The effectiveness of a child-parent interaction-based program on spatial perception rehabilitation and fear of independent movement in children with visual impairment (Doctoral dissertation, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran). IRANDOC. [link]

Wang, Y., Fu, C., & Wang, M. (2021). The additive and interactive effects of parental harsh discipline and boys’ gender-related traits on boys’ externalizing problem behaviors. Children and youth services review, 122, 105908.‏ [link]

Zelazo, P. D., & Carlson, S. M. (2020). The neurodevelopment of executive function skills: Implications for academic achievement gaps. Psychology & Neuroscience, 13(3), 273–298. [link]

Zhao, D., & Zhang, J. (2024). The effects of working memory training on attention deficit, adaptive and non-adaptive cognitive emotion regulation of Chinese children with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD). BMC Psychology. [link]

Zheng, L., Holmquist-Day, L., Hakman, M., Shao, Y., & Shepherd, M. (2024). Relationship between working memory and externalizing behaviors in children from a clinical population: An exploration of the role of expressive language. Archives of Clinical Neuropsychology. [link]

Zhou, Z. (2018). Second language learning in the technology-mediated environments. Asian Education Studies, 3, 18. [link]