طراحی و بررسی اثربخشی برنامۀ آموزشی خانواده‌محور بر رضامندی زوجیت و سلامت روان مادران دختران تیزهوش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات .تهران،ایران

2 دانشیار ‌‌‌گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلا‌می‌واحدرودهن، رودهن،‌ ایران

3 دانشیار گروه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ روان‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ‌ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی و بررسی اثربخشی برنامۀ آموزشی خانواده‌محور بر رضامندی زوجیت و سلامت روان مادران دختران تیزهوش انجام شد.پژوهش حاضر، یک مطالعۀ شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری و گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش را مادران دختران تیزهوش تشکیل دادند. برای انتخاب آزمودنی‌ها از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای استفاده شد، به طوری که در این پژوهش 30 نفر از مادران دختران تیزهوش شرکت کردند. آزمودنی‌ها به صورت تصادفی به دو گروه 15 نفری تقسیم شدند و در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. به گروه‌ آزمایش، برنامۀ آموزشی خانواده‌محور در 12 جلسۀ 90 دقیقه‌ای آموزش داده شد، ولی به گروه کنترل این نوع آموزش‌ ارائه نشد. ابزار‌های پژوهش مقیاس رضامندی زوجیت افروز (1389) و پرسشنامۀ سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر (1979) بود. داده‌ها با آزمون آماری تحلیل واریانس مختلط تحلیل شد.نتایج نشان داد که در پس‌آزمون، میانگین نمرات سلامت روان و خرده‌مقیاس‌های آن (علائم جسمانی، اضطراب و اختلال خواب، کارکرد اجتماعی، علائم افسردگی) در گروه آزمایش به طور معناداری کم‌تر از گروه کنترل و میانگین نمرات رضامندی زوجیت گروه آزمایش به‌طور معناداری بیشتر از گروه کنترل بود (0001/0P<). همچنین تمامی نمرات در مرحلۀ پس‌آزمون نسبت به پیگیری تفاوت معناداری نداشتند(05/0P>).برنامۀ آموزشی خانواده‌محور باعث بهبود رضامندی زوجیت و سلامت روان مادران دختران تیزهوش شد. بنابراین، توجه به متغیرهایی از جمله رضامندی زوجیت و سلامت روان ضروری است و برنامه‌ریزی برای ارائه برنامۀ آموزشی خانواده‌محور به این گروه از افراد اهمیت ویژه‌ای دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing and studying effectiveness of family-based training program on marital satisfaction and mental health of mothers of gifted girls

نویسندگان [English]

  • marjan Alizadeh 1
  • Khadijeh Abolmaali 2
  • Ali akbar Arjmandnia 3
چکیده [English]

  
The purpose of the present study was designing and studying effectiveness of family-based training program on marital satisfaction and mental health of mothers of gifted girls. Study method was quasi-experimental with pre-test, post-test and follow up design with control group. The study population included mothers of gifted girls. Subjects were selected by cluster random sampling method, so that 30 mothers of gifted girls participated in the study. Subjects were divided into two groups randomly (experiment and control group), each of which consisted of 15 subjects. Experiment group received 12 sessions of family based training program each lasting for 90 minutes, while control group did not receive any intervention. The tools of present research were Afrooz Marital Satisfaction Scale (2010) and Goldberg & Hiller General Health Questionnaire (1979). Data were analyzed using mixed variance analysis. The findings showed that there was significant decrease in mental health and subscales mean scores (somatic symptoms, anxiety, social dysfunction, depression) and increase in marital satisfaction mean scores of experiment group in the post-test in comparison with control group (P<0.0001). Also, significant difference among scores in post-test and follow up was not detected (P>0.05). Family- based training program led to improvement of the marital satisfaction and mental health of mothers of gifted girls. Therefore, paying attention to the variables such as marital satisfaction and mental health are essential, and planning for providing family-based training program for this population is of particular importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • marital satisfaction
  • mental health
  • Gifted Girls
  • family-based