اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر عزّت‌نفس دانش‌آموزان مبتلا به اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، متخصص کودکان، مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

2 استاد گروه روا‌ن‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار آمار زیستی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر عزّت‌نفس دانش‌آموزان مبتلا به اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی انجام شد. این پژوهش یک مطالعۀ شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری دانش‌آموزان پسر 8 - 12 سالۀ مبتلا به اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی در مقطع ابتدایی شهر تهران بودند. 32 نفر از این دانش‌آموزان به شیوۀ نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (16 نفر در هر گروه) قرار گرفتند و سپس با استفاده از پرسشنامه‌های اطلاعات سیاهۀ رفتاری کودک ( آخنباخ/1978) و عزت نفس کوپر اسمیت (‌1967) سنجیده شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسۀ­ یک ساعته، تحت آموزش برنامۀ مهارت‌های اجتماعی قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که با آموزش مهارت‌های اجتماعی، عزّت نفس دانش‌آموزان پسر مبتلا به اختلال کم‌توجهی و بیش فعالی به طور معنا‌داری افزایش یافت (01/0=P) و این اثر تا یک ماه بعد از جلسات آموزشی تداوم داشت. از یافته‌های به‌دست آمده می‌توان نتیجه گرفت که آموزش مهارت‌های اجتماعی به دانش‌آموزان مبتلا به اختلال کم‌توجهی و بیش فعالی می‌تواند، میزان عزّت‌نفس آن‌ها را افزایش دهد، لذا تدوین برنامه‌های مدون آموزش مهارت‌های اجتماعی و گنجاندن آن در برنامه‌های آموزشی این کودکان به عنوان آموزش مکمل، مفید خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of social skills training on self-esteem of students with attention deficit/hyperactivity disorder

نویسندگان [English]

  • Hamid Omidi
  • Firozeh Sajedi 1
  • Reza Rostami 2
  • Enayatollah Bakhshi 3
چکیده [English]

The present research aimed to examine the effectiveness of training social skills on self-esteem of students with attention deficit/hyperactivity disorder. The study was quasi-experimental with pretest-posttest design and control group. The statistical population sonsisted of 8 to 12 years old boys in Tehran during 2013- 2014 semester who had attention deficit/hyperactivity disorder. A number of 32 of these students were chosen by convenience sampling method and were assigned randomly to experiment and control groups (16 in each). The tools used were Child Behavior Checklist (Achenboach/1978) and Cooper-Smith Self-esteem Inventory (1967). The experiment group was trained using the Social Skills Program in 10 sessions (each lasted one hour). The data were analyzed by analysis of covariance using SPSS software. The results showed that the self-esteem of students with attention deficit/hyperactivity disorder was increased significantly in exprement group in comparison with the control group (P= 0.01) and this effect lasted for one month after intervention. It is concluded that teaching social skills to students with attention deficit/hyperactivity disorder can enhance their self-esteem Therefore, preparing schedueled social skills programs and including this program in training programs of these children as complementary education can be useful.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Attention deficit/hyperactivity
  • ADHD
  • Self-esteem
  • social skills