پیش‌بینی اختلالات رفتاری برونی‌سازی براساس سبک دلبستگی و رابطۀ مادر- فرزند در کودکان تیزهوش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی و استادیار رشته روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران. تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی اختلالات رفتاری برونی‌سازی براساس سبک دلبستگی و رابطۀ مادر- فرزند در کودکان تیزهوش انجام شد. این پژوهش یک تحقیق همبستگی از نوع مطالعات توصیفی- تحلیلی بود و به روش پس‌رویدادی اجرا شد. جامعۀ آماری شامل تمامی کودکان تیزهوش دختر و پسر دبستانی شهر تهران در سال تحصیلی 1396-1395 بود که از بین آن‌ها، نمونه‌ای به حجم 60 نفر به‌شیوۀ در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، شامل پرسشنامۀ سبک میانی دلبستگی هالپرن و کاپنبرگ (2006) و پرسشنامۀ رابطۀ مادر- فرزند (1961) و سیاهۀ رفتاری کودکان آخنباخ (2001) بود. برای تحلیل داده‌ها و به‌منظور پیش‌بینی اختلالات رفتاری برونی‌سازی براساس سبک دلبستگی و رابطۀ مادر-فرزند از تحلیل رگرسیون چندگانه به صورت همزمان استفاده شد. یافته‌های پژوهش حاکی این موضوع هستند که میان حمایت بیش از حد و طرد و سهل‌گیری بیش از حد مادر با بروز اختلالات رفتاری برونی‌سازی شده در فرزندان تیزهوش آن‌ها رابطه‌ای مثبت و معنادار مشاهده شد. همچنین مشخص شد که رابطۀ مثبت و معناداری میان وجود سبک دلبستگی آسیب‌دیدۀ میان مادر-فرزند با بروز اختلالات رفتاری برونی‌سازی شده در فرزندان وجود دارد. در نتیجه با تغییر سبک دلبستگی و افزایش تعامل مثبت میان مادر و فرزند می‌توان اختلالات رفتاری برونی‌سازی را در کودکان تیزهوش دبستانی کاهش داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The prediction of externalizing behavior disorders based on attachment style and mother-child relationship in gifted students

نویسندگان [English]

  • Sogand Ghasemzadeh 1
  • Seyede Atefe Mahdavi 2
چکیده [English]

Aim: This study investigated the prediction of externalizing behavior disorders based on attachment style and mother-child relationship in gifted students. Method: This research is a correlational descriptive-analytic study that was performed by the post-test method. The statistical population consisted of all of gifted girls and boys in primary school in Tehran during the academic year of 1396-1395 and to carry out this study, 60 people of the defined population were selected by convenient sampling method. Tools in this study were Kinship Center Attachment Questionnaire (2006), Mother-Child Relationship Questionnaire (1961) and Children Behavior Check List (2001). To analyze data and in order to predict externalizing disorders based on attachment style and mother-child relationship, multiple regressions was used. Results: Results showed that the relationship between oversimplifying, over-rejection, over-supporting of mothers and externalizing behavior disorders in gifted children was positive and significant. Also it was found that a damaged mother-child attachment style is a predictor of externalizing behavior disorders in gifted children. Conclusion: So based on changing attachment styles and making a good mother-child relationship, the externalizing behavior disorders in gifted students can be reduced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • externalizing behavior disorders
  • attachment style
  • mother-child relationship
  • giftedness.