توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

اثربخشی درمان فراشناختی بر حافظه فعال کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید موسی طباطبایی 1
عبدالله بهرامی 2
عاطفه علی آبادی 3
1 استادیار گروه علوم شناختی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
3 کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور، سمنان، ایران.
10.22034/ceciranj.2025.468533.1888
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان فراشناختی بر حافظه فعال کودکان با اختلال یادگیری خاص بود. روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی و از نوع پیش­آزمون و پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل 30 دانش‌آموز (17 پسر و 13 دختر) مبتلا به اختلال یادگیری خاص در شهر سمنان بود که از طریق نمونه­گیری هدفمند به عنوان نمونه پژوهشی انتخاب شدند. سپس شرکت‌کنندگان به صورت گمارش تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگذاری شدند و به پرسشنامه حافظه فعال وکسلر (1997) در دو مرحله پیش­آزمون و پس­آزمون پاسخ دادند. گروه آزمایش تحت یک مداخله درمانی 10 جلسه‌ای 60 دقیقه‌ای و به صورت هفته‌ای یک جلسه قرار گرفتند. بعد از انجام مداخله نیز، داده‌ها از طریق تحلیل کوواریانس چند متغیره و توسط نرم­افزار آماری SPSS-26  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تحلیل آماری نشان داد که درمان فراشناختی بر روی حافظه توالی، حافظه فضایی و حافظه معکوس معنادار بوده است (05/0>P). بر این اساس می‌توان گفت که درمان فراشناختی می­تواند بر حافظه­ فعال کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص تأثیر مثبتی داشته باشد و از درمان فراشناختی می‌توان در کنار سایر درمان‌ها برای دانش‌آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص استفاده کرد تا فرایند درمان، سریع‌تر و با کیفیت‌تر پیش­رود.
کلیدواژه‌ها
اختلال یادگیری خاص
حافظه فعال
درمان فراشناختی

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Metacognitive Therapy on Working Memory in Children with Specific Learning Disorder

نویسندگان English

Mosa tabatabaee 1
Abdollah Bahrami 2
Atefeh Aliabadi 3
1 Assistant Professor, Department of cognitive sciences, faculty of psychology and educational sciences, Semnan university, Semnan, Iran.
2 Master of Educational Psychology, Semnan University, Semnan, Iran.
3 Master of Educational Psychology, Payam Noor University, Semnan, Iran.
چکیده English

The present study aimed to investigate the effectiveness of metacognitive therapy on working memory in children with specific learning disorder. This research employed a quasi-experimental design with a pre-test–post-test control group. The statistical population consisted of 30 students (17 boys and 13 girls) diagnosed with specific learning disorder in Semnan, Iran, who were selected through purposive sampling. Participants were randomly assigned to experimental and control groups (15 students in each group) and completed the Wechsler Working Memory Questionnaire (1997) in both pre-test and post-test phases. The experimental group received a therapeutic intervention consisting of ten 60-minute sessions, held once a week. After the intervention, the data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) via SPSS-26 software. Statistical analysis revealed that metacognitive therapy had a significant effect on sequential memory, spatial memory, and backward memory (P < 0.05). Based on these findings, it can be concluded that metacognitive therapy may positively influence working memory in children with specific learning disorder. Therefore, it is recommended that metacognitive therapy be considered as a complementary approach alongside other treatments to enhance the effectiveness and speed of the therapeutic process for students with learning difficulties.

کلیدواژه‌ها English

Metacognitive Therapy
Specific Learning Disorder
Working Memory
اسداللهی، پ.، سالاری فر، م.، و طالب‌زاده شوشتری، ل. (1400). اثربخشی آموزش باورها و حالت فراشناختی بر حافظه کاری دانش‌آموزان دوره ابتدایی. فصلنامه روانشناسی شناختی، ۹ (۳) ،53-41.
جلوداری، س.، سوداگر، ش.، صیرفی، م.، و قربانی، م (1402). اثربخشی درمان فراشناختی بر درماندگی روان‌شناختی و انسجام روانی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو. روان‌شناسی بالینی. 15(3)، 94-81.
جناآبادی، ح.، و جعفرپور، م. (1398). اثربخشی درمان چشم‌انداز زمان در انسجام روانی و استرس ادراک شده مادران دانش‌آموزان اختلال یادگیری. نشریه ناتوانی‌های یادگیری. 9(1)، 70-53.
رمضانی، م.، و فرضی‌گلفزانی، م. (1381). مقایسه حافظه کوتاه‌مدت در دانش‌آموزان حساب نارسا و عادی. کودکان استثنایی. 3(2)، 92-75.
کاظمی، ح.، و قربانی، س. (1397). اثربخشی درمان فراشناختی بر حافظة کاذب جانبازان مبتلا به اختلال به PTSD. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری، 8(1)، 24-15.
American Psychiatric Association. (2022). American Psychiatric Association: Diagnosti c and Statistical Manual of Mental Disorders 5-TR, Arlington.
Baddeley, A. D., Hitch, G. J., & Allen, R. (2021). A multicomponent model of working memory. Working memory: State of the science, 10-43.
Capobianco, L., & Nordahl, H. (2023). A brief history of metacognitive therapy: From cognitive science to clinical practice. Cognitive and Behavioral Practice. 30(1), 45-54.
Capobianco, L., Reeves, D., Morrison, A. P., & Wells, A. (2018). Group metacognitive therapy vs. mindfulness meditation therapy in a transdiagnostic patient sample: a randomised feasibility trial. Psychiatry research. 259, 554-561.
Dimaggio, G., & Lysaker, P. H. (2015). Metacognition and mentalizing in the psychotherapy of patients with psychosis and personality disorders. Journal of Clinical Psychology. 71(2), 117-124.
Esmaili, S. K., Shafaroodi, N., Mehraban, A. H., Parand, A., Zarei, M., & Akbari-Zardkhaneh, S. (2017). Effect of play-based therapy on meta-cognitive and behavioral aspects of executive function: a randomized, controlled, clinical trial on the students with learning disabilities. Basic and Clinical Neuroscience. 8(3), 203.
Faradiba, S. S., Sadijah, C., Parta, I. N., & Rahardjo, S. (2019, February). Metacognitive therapy for mathematics disorder. In Journal of physics: conference series (Vol. 1157, No. 4, p. 042079). IOP Publishing.
Gabriel, T., & Börnert-Ringleb, M. (2023). The intersection of learning difficulties and behavior problems–a scoping review of intervention research. Frontiers in Education. 8(2023), 8, 1268904.
Gómez-Veiga, I., Vila, J. O., García-Madruga, J. A., and Elosúa, A. (2013). Comprensión lectora y procesos ejecutivos de la memoria operativa. Psicología Educativa. 19, 103–111. 
Jones, J. S., Adlam, A. R., Benattayallah, A., and Milton, F. N. (2022). The neural correlates of working memory training in typically developing children. Child Dev. 93, 815–830.
Komori, M. (2016). Effects of working memory capacity on metacognitive monitoring: A study of group differences using a listening span test. Frontiers in psychology. 7, 172995.
López-Resa, P., & Moraleda-Sepúlveda, E. (2023). Working memory capacity and text comprehension performance in children with dyslexia and dyscalculia: a pilot study. Frontiers in Psychology, 14, 1191304.
Mitchell, J. T., McIntyre, E. M., English, J. S., Dennis, M. F., Beckham, J. C., & Kollins, S. H. (2017). A pilot trial of mindfulness meditation training for ADHD in adulthood: impact on core symptoms, executive functioning, and emotion dysregulation. Journal of attention disorders. 21(13), 1105-1120.
Mutumburanzou, P. (2018). Communication skills for children with severe learning difficulties. European Journal of Educational Sciences. 5(2), 75-83.
Normann, N., & Morina, N. (2018). The efficacy of metacognitive therapy: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in psychology. 9, 412665.
Peng, P., Barnes, M., Wang, C., Wang, W., Li, S., Swanson, H. L., & Tao, S. (2018). A meta-analysis on the relation between reading and working memory. Psychological bulletin. 144(1), 48.
Swanson, H. L. (2015). Cognitive strategy interventions improve word problem solving and working memory in children with math disabilities. Frontiers in Psychology, 6, 1099.
Wells A. (2009). Metacognitive Therapy for Anxiety and Depression. New York, NY; London: Guilford Press.
Wells, A. (2011). Metacognitive therapy for anxiety and depression. Guilford press.‏

  • تاریخ دریافت 10 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 29 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 14 شهریور 1404