توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

تاثیر آموزش شفقت به خود بر کاهش نشانه‌های اختلال نافرمانی مقابله ای در نوجوانان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 استاد گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
4 استاد، گروه روان شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
چکیده
نافرمانی مقابله‌ای یک اختلال شایع در دوران کودکی و نوجوانی است. افراد مبتلا به این اختلال با مشکلاتی در زمینه سلامت روانی، مهارت‌های اجتماعی و هیجانی مواجه هستند. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش شفقت به خود بر کاهش نشانه­های اختلال نافرمانی مقابله­ای در نوجوانان، انجام شد. طرح پژوهش، نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون- پس­آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانش­آموزان پسر دارای اختلال نافرمانی مقابله­ای مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم شهرستان بویین­زهرا در سال تحصیلی 1402-1401 بود. روش نمونه­گیری از نوع هدفمند بود. حجم نمونه پژوهش بر اساس پژوهش­های آزمایشی انجام شده، شامل 30 نفر از جامعه مذکور بود، که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه گواه (15 نفر)، جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه­ای، یک بار در هفته تحت آموزش گروهی قرار گرفتند، و گروه گواه هیچ­گونه آموزشی را دریافت نکردند. ابزار استفاده شده در این پژوهش، مصاحبه بالینی بر اساس معیارهای DSM-5، مقیاس درجه­بندی اختلال نافرمانی مقابله­ای هومرسون و همکاران (2006)، و بسته آموزشی شفقت به خود بر اساس کتاب درمان متمرکز بر شفقت (گیلبرت، 2010)، بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها از تحلیل کوواریانس تک­متغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش شفقت به خود منجر به کاهش نشانه­های اختلال نافرمانی مقابله­ای در نوجوانان شده است. لذا با توجه به یافته­ها، آموزش شفقت به خود با داشتن رویکردی دلسوزانه به زندگی، می­تواند یک درمان کارآمد جهت کاهش رفتار مقابله­ای در نوجوانان باشد. بر این اساس پیشنهاد می­شود که جهت سلامت روان­شناختی این نوجوانان، به نقش این مداخله توجه شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Effect of Self-Compassion Training on Reducing Symptoms of Oppositional Defiant Disorder in Adolescents

نویسندگان English

Mohammad Darzi 1
shahryar yarmohamadi vasel 2
Abolghasem Yaghoobi 3
Rasoul Kord Noghabi 4
1 Ph.D, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
2 Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
3 Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
4 Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran.
چکیده English

Oppositional defiant is a common disorder in childhood and adolescence, and affected people face problems in the field of mental health, and social-emotional skills. Considering the importance of this issue, the present study was conducted to determine the effectiveness of self-compassion training in reducing the symptoms of oppositional defiant disorder in adolescents. The present study used the quasi-experimental method with pre-test and post-test with a control group. The statistical population of this study consisted of all male students with oppositional defiant disorder who were studying in the high school of Boin Zahra City in the academic year 2022-2023. The sampling method was purposive Sampling. The sample size of the study, based on the experimental research, included 30 randomly placed in two experimental groups (15 people) and a control group (15 people). The experimental group received 8 sessions of compassion training as a group, 90 minutes once a week, and the control group did not receive any training. The instruments used in this study were clinical interviews based on Dsm-5, the oppositional defiant disorder scale Hommersen & et al (2006), and an educational package of Self-compassion training based on the book Compassion-Focused Therapy (Gilbert, 2010). Data analysis was done using univariate analysis of covariance tests. The results showed that self-compassion Training leads to a decrease in reduction in the symptoms of oppositional defiant disorder in adolescents (p<0/05). Therefore, according to the findings, self-compassion training with a compassionate approach to life can be an efficient treatment to reduce confrontational behavior in adolescents. Consequently, it is suggested to consider this intervention's role in improving these adolescents' mental health.

کلیدواژه‌ها English

Adolescents
Oppositional Defiant Disorder
Self-Compassion Training
ابویی، ع.، برزگربفرویی، ک.، و رحیمی، م. (1400). اثربخشی آموزش شفقت به خود بر تنظیم هیجان دانش­آموزان دختر مبتلا به اختلال یادگیری خاص. مطالعات روان­شناسی تربیتی، 18(43)، 121-101.
افشانی, س. ع.، و ابویی، آ. (1396). رابطه بین هوش هیجانی و شفقت به خود در بین دانشجویان دانشگاه یزد. فصلنامه پژوهش­های کاربردی روانشناختی، 8(3)، 68-47.
  انجمن روان­شناسی آمریکا. (2019). راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، آپدیت 2019. ترجمه مهدی گنجی. (1400). تهران: انتشارات ساوالان.
      آقاعلی­طاری، ش.، حقانی، ر.، و نیکخواه، ب. (1399). اثربخشی درمان مبتنی بر خودشفقتی بر پرخاشگری و تاب­آوری دانش­آموزان دختر مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله­ای. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 63(6)، 222-210.
بابازاده، ز.، مجاور، ش.، فتحی، ک.، و جباری، س. (1401). اثربخشی آموزش شفقت نسبت به خود بر مهارت اجتماعی، خودکارآمدی اجتماعی و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری. ناتوانی­های یادگیری، 11(3)، 44-30.
تابش­مفرد، ن.، و منصوری، ن. (1402). اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت در تنظیم هیجان، خودانتقادی و خشم دانش­آموزان پسر مقطع متوسطه دوم. مجله علوم روانشناختی، 22(130)، 2058-2041.
      جلالی، ز.، عسگری، پ.، حیدرئی، ع.، و مکوندی، ب. (1400). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش بر دشواری تنظیم هیجان در دانش­آموزان دختر دارای اختلال نافرمانی مقابله­ای. نشریه علمی زن و فرهنگ، 12(48)،  68-55.
خیریه، م.، شعیری، م.، آزادفلاح، پ.، و رسول­زاده طباطبایی، س. ک. (1388). اثربخشی روش آموزش فرزندپروری مثبت بر کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله­ای. مجله علوم رفتاری، 3(1)، 58-53.
دریکوند، ف.، یزدانبخش، ک.، و کرمی، ج. (1401). اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر مشکلات برونی­سازی شده (پرخاشگری و بزهکاری) دانش­آموزان قلدر. دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی، 23(2)، 51-40.
دلاور، ع. (1402). روش تحقیق در روان­شناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات ویرایش.
دماوندیان، ا.، گلشنی، ف.، صفاری­نیا، م.، و باغداساریانس، آ.  (1401). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر پرخاشگری، رفتارهای خودآسیب­رسان و خودتنظیمی هیجانی نوجوانان بزهکار. ماهنامه علوم روانشناختی، 21(112)، 818-797.
سعدونی، ز.، کاظمی­مقدم، ک.، و هارون­رشیدی، ه. (1402). اثربخشی آموزش مبتنی بر شفقت بر تاب­آوری، نارسایی هیجانی و همدلی دانش­آموزان با اختلال یادگیری خاص. فصلنامه پژوهشی ناتوانی­های یادگیری، 12(3)، 65-50.
شمس نجفی، ز.، حسن­زاده، ر.، و عمادیان، س. ع. (1402). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن شفقت­ورز و رفتار­درمانی دیالکتیک بر نارسایی‌های شناختی، نقص پردازش‌های هیجانی و تکانشگری سربازان ۱۸ تا ۲۰ سال دارای رفتارهای پرخطر. مطالعات روان­شناختی نوجوان و جوان، 4(5)، 89-75.
صفی­خانی قلی­زاده، م.، هارون­رشیدی، ه.، و کاظمی­مقدم، ک. (1403). اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت بر رفتار نافرمانی مقابله­ای و خودمهاری در دانش­آموزان با والد وابسته به مواد. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 18(71)، 164-139.
      فرامرزی، س.، عابدی، ا.، و قنبری، آ. (1391). تاثیر آموزش الگوی ارتباطی مادران بر کاهش نشانگان اختلال نافرمانی مقابله­ای (ODD). مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، 34(2)، 96-90.
    گیلبرت، پ. (2010). درمان متمرکز بر شفقت. ترجمه مهرنوش اثباتی و علی فیضی. (1395). تهران: انتشارات ابن­سینا.

  • تاریخ دریافت 17 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 26 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 05 اردیبهشت 1404