توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

اثربخشی آموزش فرزند‌پروری با رویکرد پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی و تنظیم رفتاری هیجان مادران دانش‌آموزان دارای اختلال کم‌توجهی/ بیش‌فعالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، گروه مشاوره، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
2 دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.
10.22034/ceciranj.2024.418343.1804
چکیده
 هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش فرزند­پروری با رویکرد پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی و تنظیم رفتاری هیجان مادران دانش­آموزان دارای اختلال کم­توجهی/ بیش­فعالی بود. روش پژوهش، نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون و پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل تمام مادران دانش­آموزان دختر 8 تا 10 سال دارای اختلال کم­توجهی بیش­فعالی بود که در سال تحصیلی 1402-1401 در مدارس ابتدایی شهر اصفهان مشغول به تحصیل بودند. برای انتخاب نمونه از روش نمونه­­گیری تصادفی خوشه­ای چند­مرحله­ای استفاده شد و مادران 30 کودک به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 90 دقیقه­ای مداخله فرزند­پروری با رویکرد پذیرش و تعهد را دریافت کرد. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه کانرز فرم والد (CPRS)، پرسشنامه تحمل پریشانی (DTS) و پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان (BERQ) استفاده شد. با استفاده از مدل آماری تحلیل کوواریانس تک­متغیری و تحلیل کوواریانس چندمتغیری داده‌ها تحلیل شد و نتایج نشان داد که مداخله فرزند­پروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش تحمل پریشانی و مؤلفه­های آن و سه مؤلفه تنظیم رفتاری هیجان شامل اقدام به کارهای دیگر، رویارویی فعال و جستجوی حمایت اجتماعی و کاهش کناره­گیری و نادیده گرفتن تأثیر معنادار دارد. بر اساس نتایج می­توان گفت مداخلات مبتنی بر پذیرش و تعهد در بهبود سلامت روانی این گروه از مادران نتایج اثربخشی داشت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Parenting Education with the Approach of Acceptance and Commitment on Distress Tolerance and Behavioral Regulation of Emotion of Mothers of Students with Attention Deficit Hyperactivity Disorder

نویسندگان English

Farzaneh Zandi Far 1
Sepideh Fallahiyeh 2
1 Master's student in rehabilitation counseling, Department of Counseling, Khomeini Shahr Branch, Islamic Azad University, Khomeini Shahr/ Isfahan, Iran.
2 PhD in Counseling, Department of Counseling, Khomeini Shahr Branch, Islamic Azad University, Khomeini Shahr/ Isfahan, Iran.
چکیده English

The purpose of this study was to investigate the effectiveness of parenting education with the approach of acceptance and commitment on distress tolerance and behavioral regulation of emotion of mothers of students with attention deficit hyperactivity disorder. The research method was a semi-experimental design with a pre-test and post-test with a control group. The statistical population included all the mothers of 8-10-year-old female students with attention deficit hyperactivity disorder who were studying in the elementary schools of Isfahan city in the academic year of 2022-2023. A multi-stage cluster random sampling method was used to select the sample, and the mothers of 30 children were randomly divided into two experimental groups (15 people) and control group (15 people). The experimental group received parenting intervention with the approach of acceptance and commitment during 10 sessions of 90 minutes. To collect data, Connors Parent Form Questionnaire (CPRS), the distress tolerance questionnaire (DTS) and the emotional regulation questionnaire (BERQ) were used. The data were analyzed using the statistical model of univariate covariance analysis and multivariate covariance analysis and The results showed that the parenting intervention based on acceptance and commitment has a significant effect on increasing the tolerance of distress and its components and the three components of emotional regulation including doing other things, active confrontation and seeking social support and reducing withdrawal and ignoring. . Based on the results, it can be said that interventions based on acceptance and commitment can have effective results in improving the mental health of this group of mothers.

کلیدواژه‌ها English

Parenting with the Approach of Acceptance and Commitment
Distress Tolerance
Behavioral Regulation of Emotion
Attention Deficit Hyperactivity Disorder
امینی­ناغانی، ش.، نجارپوریان، س.، و سماوی، ع. (1399). مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری مثبت با فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پرخاشگری مادران و نشانه­های اختلال نافرمانی مقابله­ای در کودکان. مجله علمی دانشگاه علوم­پزشکی ایلام. 28(1)، 77-67.
انجمن روان پزشکی امریکا. (2013). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی DSM-5. ترجمه یحی سید محمدی. (1393). تهران: نشر روان.
بنانی، م.، امینی، ن.، برجعلی، م.، و کیخسروانی، م. (1401). مقایسه اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد و فرزندپروری مبتنی بر روان‌‌شناسی مثبت‌گرا بر تنظیم هیجان در مادران کودکان دارای اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی. مجله مطالعات ناتوانی. 12(13)، 10-1.
تردست، ک.، امان­الهی، ع.، رجبی، غ.، اصلانی، خ.، و شیرالی­نیا، خ. (1399). اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب کودکان و استرس فرزندپروری مادران. نشریه پایش. 20(1)، 107-91.
جلالی، د.، آقایی، ا.، و شمسی­پور، م. (1401). اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد و فرزنددرمانی بر اختلال نافرمانی مقابله‌ای کودکان پیش‌دبستانی و رضایت از زندگی مادران. دانش و پژوهش در روان­شناسی کاربردی. 23(1)، 137-154.
جلالی، د.، پیرمرادیان، ن.، و شمسی­پور، م. (1399). بررسی اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد با فرزنددرمانی بر پرخاشگری و اضطراب کودکان پیش دبستانی شهرکرد و سازگاری مادران. مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (دانشگاه تاکستان). 6(1)، 37-22.
سپنتا، م.، عابدی، ا.، یارمحمدیان، ا.، قمرانی، ا.، و فرامرزی، س. (1397). تأثیر برنامه آموزش هیجانات مثبت فردریکسون بر تنظیم هیجانات دانش­آموزان مبتلا به نارسا­خوانی. فصلنامه سلامت روان کودک. 5(4)، 109-94.
عابدی، ا. وکیلی­زاده، ن.، و محسنی اژیه، ع. ر. (1395). لذت فرزندپروری: راهنمای کاربرد پذیرش و تعهد درمانی برای فرزندپروری در سال­های اولیه کودکی. اصفهان: نشر نوشته.
عاشوری، م.، قاسم­زاده، س.، و صفر­پور، ف. (1399). بررسی ویژگی­های روان­سنجی نسخه فارسی پرسشنامه تنظیم رفتاری هیجان. روان­شناسی افراد استثنایی. 10(38)، 142-117.
عزیزی، ع. ر.، میرزایی، آ.، و شمس، ج. (1389). بررسی رابطه تحمل آشفتگی و تنظیم هیجانی با میزان وابستگی دانشجویان به سیگار. مجله علمی- پژوهشی حکیم. 13(1)، 11-18.
عظیمی­فر، ش.، جزایری، ر­.، فاتحی­زاده، م.، و عابدی، ا. (1397). بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خودکارآمدی والدینی مادرانِ کودکان دارای مشکلات رفتاری برونی­سازی شده. فصلنامه خانواده پژوهی. 14(55)، 443-457.
فقیهی، م. ص.، و کجباف، م. ب. (1395). اثربخشی آموزش فرزند­پروری مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد به مادران بر عزت نفس کودکان دچار شکاف لب و کام: پژوهش مورد منفرد. فصلنامه روان­شناسی کاربردی. 10(1)، 476-453.
گودرزی، ف.، سلطانی، ز.، حسینی صدیق، م.، همدمی، م.، و قاسمی جوبنه، ر. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در تنظیم هیجان و کیفیت زندگی مادران با فرزند کم‌توان ذهنی. مجله مطالعات ناتوانی. 7، 28-16.
موسوی، م.، خواجوند خوشلی، ا.، اسدی، ج.، و عبداله­زاده، ح. (1400). مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی در زنان مبتلا به لوپوس اریتماتوز سیستمیک. مجله علوم روانشناختی. ۲۰(۹۹)،453-460.
نجاتی­فر، س.، و بابا­ربیع، م. (1400). اثربخشی توانبخشی روانی دوساهو بر بهبود مشکلات خواب کودکان دارای اختلال کم­توجهی بیش­فعالی. توانمندسازی کودکان استثنایی. 12(4)، 14-25.
دوره 14، شماره 4
زمستان 1402
صفحه 12-1

  • تاریخ دریافت 02 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 18 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 07 آذر 1402