تدوین برنامه‌ آموزشی حل مسئله گروهی با رویکرد هنر و ارزیابی اثربخشی آن بر نگرش اجتماعی و نشاط معنوی در نوجوانان تیزهوش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

3 دانشیار گروه روا‌‌ن‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/ceciranj.2020.171200.1146

چکیده

در این پژوهش ابتدا برنامه آموزشی حل مسئله گروهی با رویکرد هنر طراحی و روایی آن توسط متخصصین مورد تایید قرار گرفت. سپس با استفاده از طرح پژوهش شبه آزمایشی به صورت پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری‌ به ارزیابی اثربخشی برنامه در گروه نمونه پرداخته شد. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش‌آموزان نوجوان دختر 15 تا 18 سال تیزهوش شهر تهران بود. با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس به صورت هدفمند بعد از اجرای مقیاس هوش استفورد- بینهنسخه پنجم، 30 دانش‌آموزان با بهره هوشی بالاتر از 120 به عنوان گروه نمونه انتخاب شده و یه صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. سپس برنامه آموزشی تدوین شده طی 14 جلسه 90 دقیقه‌ای به صورت سه بار در هفته در گروه آزمایش برگزار شد. گروه کنترل برنامه‌ای دریافت نکرد. بعد از اتمام دوره پس آزمون در هر دو گروه به اجرا درآمد. سپس بعد از یک ماه و نیم پیگیری انجام شد. ابزار مورد استفاده پرسش‌نامه نگرش اجتماعی (افروز، 1393) و مقیاس نشاط معنوی (افروز، 1395) بودند. تحلیل یافته‌های پژوهش حاضر بعد از تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌های آماری تحلیل کواریانس و اندازه‌گیری مکرر نشان داد که برنامه آموزشی حل مسئله گروهی با رویکرد هنر بر نگرش اجتماعی (01/0< P، اندازه اثر 46/0) و نشاط معنوی (01/0< P، اندازه اثر 5/0) نوجوانان تیزهوش مؤثر بوده است. اثربخشی آموزش حل مسئله گروهی با رویکرد هنر بر نگرش اجتماعی و نشاط معنوی نوجوانان تیزهوش پس از یک ماه و نیم نیز پایدار بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a group problem solving training problem with an art approach and evaluating its effectiveness on social attitude and spiritual vitality of gifted adolescents

نویسندگان [English]

  • Zohreh Mahdian 1
  • Samira Vakili 2
  • Masoud Gholam Ali Lavasani 3
1 Ph.D. Student in Psychology and Education of Exceptional Children, Department of Psychology, Faculty of Literature, umanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Educational Psychology and Counselling, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

In this research, first group problem solving training program with an art approach was designed and The content validity of the tool was confirmed by experts. Then, the effectiveness of the program was assessed through a quasi experimental research and its design was, pre-test, post-test, and follow-up stages. The participants of this research were gifted adolescents whose daughters aged 15 to 18 years old in Tehran. The students were screened by the Tehran Stanford-Binet Test of Intelligence and 30 gifted students were selected based available sampling method in purposive way placed randomly in the two groups of 15 experimental and control groups. The experimental group experienced an 14-training session focusing on grop problem solving with an art approach. Each session held three times a week lasting 90 minutes. The instruments of this research were Social Attitude Assessment Scale (afrooz ,2014) and Spiritual Happiness Scale (afrooz ,2016) utilized as pre-test, post-test, and the follow-up studies. Then, the data were analyzed via repeated measurement tests and Multivariate analysis of variance (MANCOVA). The results illustrated that teaching group problem solving training program with an art approach can effect on social attitude (p≤0/01 effect size 0/46) and spiritual vitality (p≤0/01 effect size 0/5) of gifted adolescents. Also, it was shown that the effect of this instruction was constant even after 1/5 months.

کلیدواژه‌ها [English]

  • group problem solving with an art approach
  • social attitude
  • spiritual vitality
  • gifted adolescents