توانمندسازی کودکان استثنایی

توانمندسازی کودکان استثنایی

بررسی نقش توانایی شناختی، افسردگی، اضطراب و استرس در پیش‌بینی خودکارآمدی دانش‌آموزان با آسیب بینایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
10.22034/ceciranj.2023.383068.1741
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی نقش توانایی شناختی، افسردگی، اضطراب و استرس در پیش‌بینی خودکارآمدی دانش‌آموزان با آسیب بینایی در شهر اصفهان انجام شد. پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود و جامعه آماری شامل همه دانش‌آموزان با آسیب بینایی شهر اصفهان در نظر گرفته شد که از بین آنان 62 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه توانایی شناختی (CAQ)، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس  (DASS) و پرسشنامه خودکارآمدی (SEQ) بود. نمرات با روش تحلیل رگرسیون گام به گام در نسخه 26 نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها بیانگر ارتباط مثبت و معنادار توانایی شناختی با خودکارآمدی بود. علاوه بر این، افسردگی، اضطراب و استرس نیز رابطه‌ای منفی و معنادار با خودکارآمدی داشتند. در مجموع، توانایی شناختی، افسردگی، اضطراب و استرس توانستند 40 درصد واریانس خودکارآمدی را پیش‌بینی کنند و توانایی شناختی بیشترین نقش را در پیش‌بینی این متغیر داشت. در نتیجه نقش توانایی شناختی، افسردگی، اضطراب و استرس در پیش‌بینی خودکارآمدی قابل توجه است. بنابراین، توجه به این عوامل در دانش‌آموزان با آسیب بینایی از اهمیت زیادی برخوردار است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating the role of cognitive ability, depression, anxiety and stress in predicting the self-efficacy of students with visual impairment

نویسندگان English

Seyyedeh Somayyeh Jalil- Abkenar 1
Maede Hosseini 2
1 Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, P.O. Box 14665-889, Tehran, Iran
2 M.A. of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran.
چکیده English

This research was conducted with the aim of investigating the role of cognitive ability, depression, anxiety and stress in predicting the self-efficacy of students with visual impairment in Isfahan city. The current research was of correlational type and the statistical population included all students with visual impairment in Isfahan city, of which 62 people were selected by convenient sampling method. The research tools included the Cognitive Abilities Questionnaire (CAQ); Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS); and Self-Efficacy Questionnaire (SEQ). Grades were analyzed by stepwise regression analysis in SPSS software version 26. The findings indicated a positive and significant relationship between cognitive ability and self-efficacy. In addition, depression, anxiety and stress also had a negative and significant relationship with self-efficacy. In total, cognitive ability, depression, anxiety and stress were able to predict 40% of the variance of self-efficacy and cognitive ability had the largest role in predicting this variable. As a result, the role of cognitive ability, depression, anxiety and stress in predicting self-efficacy is significant. Therefore, it is very important to pay attention to these factors in students with visual impairment.

کلیدواژه‌ها English

Anxiety
Cognitive ability
Depression
Self-efficacy
Stress
Visual impairment
احمدی، ر.، و شریفی درآمدی، پ. (1393). مقایسه مؤلفههای خودکارآمدپنداری بین نوجوانان پسر کم‌بینا و بینا. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی افراد استثنایی. 4(13)، 14-1.
امانی، م.، و کیانی، ع. (1396). بررسی رابطه کمالگرایی و عملکرد تحصیلی: نقش میانجی خودنظم­بخشی و خودکارآمدی تحصیلی. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 8(2)، 68-51.
اعتمادی‌فر، ف. (1392). مقایسه خودکارآمدی و سازگاری در دانشآموزان عادی و نابینا در شهر شیراز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
امیدی، ب.، ثابت، م.، احدی، ح.، و نجات، ح. (1401). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر استرس ادراک‌شده، خودکارآمدی و کیفیت خواب سالمندان مبتلا به دیابت نوع ۲. طب پیشگیری. 9(2)، 143-132.
پورمحمدرضای‌تجریشی، م.، عاشوری، م.، جلیل‌آبکنار، س. س.، و به‌پژوه، ا. (1393). اثربخشی آموزش بازداری پاسخ بر حافظه فعال دانش‌‌آموزان با اختلال نارسایی توجه/بیش‌فعالی. مجله توانبخشی. 15(4)، 21-12.
جمالی، پ. (1396). پیش‌بینی خودکارآمدی بر اساس سلامت عمومی و عزت نفس در ورزشکاران تی آر ایکس. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین پیشوا.
حسنوندی، ص.، صالح اردستانی، س.، قاضی، ش.، حسنوند، ب.، و یدی، ف. (1395). مقایسه کارکردهای اجرایی در دانش‌آموزان با و بدون ناتوانیهای ویژه یادگیری همراه با مشخصه خواندن و نوشتن. فصلنامه علمی- پژوهشی یافته. 18(4)، 30-39.
رومیانی، ح.، میخک بیرانوند، م.، و فرهادی، ع. (1400). ارتباط گروه خونی و اضطراب، استرس و افسردگی در دانشجویان. مجله اصول بهداشت روانی. 24(1)، 59-55.
عطادخت، ا.، و قره گوزلو، ن. (1397). نقش افسردگی، اضطراب و استرس دانش‌آموزان پسر در پیش‌بینی نگرش مثبت و منفی آن­ها به بزهکاری. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی مدرسه و آموزشگاه. 7(2)، 130-115.
مرادی شکیب، آ.، قدمپور، س.، سقایی‌پورسیفی، م. (1396). مقایسه گرایش به مصرف مواد و مشکلات روانشناختی در نوجوانان عادی و آهستهگام. نشریه توانمندسازی کودکان استثنایی. 8(21)، 43-35.
مهرافزار، پ.، و جهانگیر، پ. (1395). بررسی رابطه خودکارآمدی و تابآوری با کیفیت زندگی مادران دارای کودک کمتوان ذهنی شهر تهران. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی. 7(2)، 249-235.
نجاتی، و. (1392). پرسشنامۀ توانایی‌های شناختی: طراحی و بررسی خصوصیات روان‌سنجی. فصلنامه تازههای علوم شناختی. 15(2)، 19-1
دوره 14، شماره 4
زمستان 1402
صفحه 81-70

  • تاریخ دریافت 10 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 29 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 08 بهمن 1402